Ymateb sefydliadol

Enw 'r adroddiad:	Adolygiad o Effeithiolrwydd Craffu – Cyngor Gwynedd

Dyddiad cwblhau:	Hydref 2023

Cyfeirnod y ddogfen:	3537A2023

Cyf	Argymhelliad	Ymateb sefydliadol Nodwch yma sylwebaeth berthnasol ar y camau a gynlluniwyd mewn ymateb i'r argymhellion	Dyddiad cwblhau Nodwch pryd y bydd y camau gweithredu arfaethedig yn cael eu cwblhau	Swyddog cyfrifol (teitl)
A1	Llunio rhaglen craffu A1 – Dylai blaenraglen y Cabinet a Chynllun y Cyngor gael rhagor o ddylanwad ar flaenraglen y pwyllgorau craffu cyhoeddus fel bod allbwn craffu yn bwydo i mewn i benderfyniadau a gynllunnir gan y Cabinet.	Mae gweithdai blynyddol y pwyllgorau Craffu yn rhoi sylw manwl i Gynllun y Cyngor, gan flaenoriaethu eitemau o’r Cynllun fel sy’n amserol I'w craffu. Rydym eisoes wedi symud ymlaen gyda threfniadau i gryfhau blaen raglen y Cabinet er mwyn gwella’r gyd-berthynas rhwng blaen raglen Cabinet a Chraffu. Bydd templed newydd ar gyfer adroddiadau Cabinet yn cynnwys cyfeiriad penodol ar faterion a godwyd gan y pwyllgorau craffu yn weithredol o Fedi 2023 ymlaen. Bydd cerrig milltir blynyddol sydd I'w cyflawni ar gyfer Cynllun y Cyngor yn cael eu rhannu gyda’r Aelodau a Swyddogion Craffu perthnasol.	Blynyddol Parhaus Cwblhawyd – Medi 2023 Tymor yr Hydref 2023	Swyddogion Craffu Cyfarwyddwr Corfforaethol Cyfarwyddwr Corfforaethol Rheolwr Gwasanaeth Cefnogi Busnes y Cyngor
A2	Amlygu gwybodaeth perfformiad A2 – Dylid rhoi amlygrwydd uwch i wybodaeth perfformiad o fewn y pwyllgorau craffu cyhoeddus er mwyn herio’r cynnydd a wneir.	Gwaith eisoes yn symud yn ei flaen gan fod y cyfarwyddwyr corfforaethol yn mynychu’r cyfarfodydd herio perfformiad ar y cyd gyda’r Aelodau Craffu, gyda’r cyfarwyddwyr i gynorthwyo’r craffwyr i adnabod materion sydd i’w craffu ymhellach. Rhoddir ystyriaeth pellach i adrodd yn gyhoeddus wrth i’r trefniadau herio perfformiad gael eu datblygu a’u haddasu.	Parhaus I’w gadarnhau	Prif Weithredwr a Chyfarwyddwyr Corfforaethol Rheolwr Gwasanaeth Cefnogi Busnes y Cyngor
A3	Hyfforddiant A3 – Dylid defnyddio darparwyr priodol boed yn fewnol neu yn allanol i gyflenwi hyfforddiant mewn meysydd arbenigol fel sgiliau cwestiynu, materion ariannol a Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, er mwyn cynyddu hyder aelodau i herio yn effeithiol.	Mae rhaglen gynhwysfawr o hyfforddiant yn cael ei darparu ar gyfer Cynghorwyr, gyda’r ddwy flynedd gyntaf yn dilyn etholiad bob amser yn drwm. Defnyddir darparwyr proffesiynol i gyflenwi hyfforddiant, boed yn swyddogion mewnol neu allanol. Bydd hyfforddiant yn cael ei drefnu yn unol a’r angen/gofyn gan ddewis y darparwyr mwyaf addas, boed yn fewnol neu’n allanol.	Parhaus	Pennaeth Gwasanaethau Democratiaeth
A4	Cryfhau ystyriaeth ddeddfwriaethol A4 – Dylid adolygu prosesau craffu i sicrhau bod pwyslais priodol ar ddeddfwriaeth gan gynnwys Deddf Cydraddoldeb 2010 a Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015, er mwyn sicrhau cydymffurfiaeth â hwy.	Byddwn yn parhau i atgoffa’r Cynghorwyr o’r gofynion yn yr hyfforddiant blynyddol. Gwaith eisoes yn symud yn ei flaen gan ein bod eisoes yn cynnwys taflen i atgoffa’r Cynghorwyr o’r ystyriaethau perthnasol wrth rannu rhaglen y cyfarfod gyda hwy.	Parhaus Cwblhawyd – Medi 2023	Swyddogion Craffu Swyddogion Craffu
A5	Ymchwiliadau craffu A5 - Dylid ystyried cynnal nifer uwch o ymchwiliadau gan wahodd nifer gyfyngedig o aelodau i ymuno’r grŵp tasg a gorffen o blith pob pwyllgor craffu neu’r holl aelodau, fel bod y sawl sydd â diddordeb yn y maes yn cael cyfle i gymryd rhan a chynnal brwdfrydedd. Bydd hyn yn gyfrwng i ymgysylltu efo’r cyhoedd yn ogystal.	Bu lleihad yn yr ymchwiliadau craffu a gynhaliwyd yn sgil cyfyngiadau covid-19. Blaenoriaethwyd ail gychwyn y gwaith craffu ffurfiol yn y pwyllgorau. Penderfynwyd ail gychwyn ar yr ymchwiliadau craffu ar ddechrau tymor y Cyngor newydd. Mae trefniadau cyfredol ar gyfer ymchwiliadau yn golygu ein bod yn ceisio adnabod aelodau o blith y pwyllgorau ar gyfer ymchwiliadau, gan ymestyn y gwahoddiad i’r holl aelodau os nad oes diddordeb digonol. Mae ein ymchwiliadau eisoes yn gyfrwng i gryfhau’r ymgysylltu gyda’r cyhoedd.	Dim gweithrediad
A6	Olrhain effaith craffu A6 - Dylid cryfhau’r broses o adrodd ar benderfyniadau pwyllgorau craffu a mabwysiadu trefn olrhain ffurfiol, er mwyn cael y gwerth am arian gorau ac amlygu’n gyhoeddus cyfraniad y gyfundrefn craffu i drefniadau llywodraethu’r Cyngor.	Mae nifer o wahanol ffactorau yn dod ynghyd er mwyn gwella ein trefniadau ar gyfer olrhain effaith craffu. Byddwn yn trefnu hyfforddiant i’r Cadeiryddion craffu ar sut i lunio argymhellion clir ac/neu sut i gyfeirio mater i’r Cabinet Bellach mae cyfeiriad penodol mewn adroddiadau Cabinet at yr ystyriaethau godwyd gan bwyllgorau craffu. Mae dyletswydd ar Aelodau’r Fforwm Craffu i fod yn hunan arfarnu eu perfformiad, gan gynnwys asesu effaith craffu. Byddwn yn ystyried rôl Cadeiryddion Craffu wrth gyflwyno sylwadau/ argymhellion i gyfarfodydd y Cabinet ar faterion a flaen-graffwyd.	Hydref 2023 Cwblhawyd – Medi 2023 Parhaus Wrth adolygu ein trefniadau craffu cyfredol gan ddod i gasgliad cyn Mai 2024	Swyddogion Craffu a swyddogion cyfreithiol Pennaeth Gwasanaethau Democratiaeth