Mater - cyfarfodydd

I dderbyn yr adroddiad hwn ar waith Archwilio Mewnol am y cyfnod o 29 Medi 2025 hyd 25 Ionawr 2026, sylwebu ar y cynnwys yn ôl dymuniad yr aelodau, a chefnogi’r gweithrediadau cytunedig sydd eisoes wedi’u cyflwyno i reolwyr y gwasanaethau perthnasol.

PENDERFYNIAD:

• Derbyn yr adroddiad a chefnogi’r gweithrediadau sydd eisoes wedi eu cytuno gyda’r gwasanaethau perthnasol
• O ganlyniad i ddiffyg gwelliant yn y maes gofal preswyl mewn trefniadau addas ar gyfer rheoli'r cartrefi yn briodol a diffyg cydymffurfiaeth gyda phrosesau rheolaethol, y Pwyllgor angen sicrwydd bod sylwadau Archwilio Mewnol yn cael eu hystyried. Y sefyllfa angen sylw pellach.

 Cyflwynwyd, er gwybodaeth, adroddiad gan Reolwr Archwilio Mewnol yn diweddaru’r Pwyllgor ar waith Archwilio Mewnol am y cyfnod o 29 Medi 2025 hyd 25 Ionawr 2026. Amlygwyd bod 21 o Adroddiadau am Archwiliadau Cynllun Gweithredu 2025/26 wedi eu cwblhau gyda dau gynllun yn dangos lefel sicrwydd uchel, naw ohonynt yn dangos lefel sicrwydd digonol a deg yn dangos lefel sicrwydd cyfyngedig. Ategwyd bod 15 cynllun ar y gweill ar Ionawr 25ain 2026.

Diolchwyd am yr adroddiad

Yn ystod y drafodaeth ddilynol nodwyd y sylwadau canlynol gan Aelodau:

·        Yn derbyn bod diffyg adnoddau yn cael effaith ar wasanaethau, ond yn gyffredinol bod nifer o’r diffygion, yn enwedig ym maes Gofal Anableddau Dysgu a Chartrefi Preswyl a Dydd, yn gamgymeriadau mewn cyflawni prosesau yn gywir.

·        Pwy sydd yn gyfrifol am yr atebolrwydd? Pwy yw’r person cyfrifol?

·        Yn teimlo rhwystredigaeth nad oes gwelliant amlwg mewn rheoli a chynnal cartrefi gofal – disgwyliadau ddim yn cael eu cyfarch

·        Yn derbyn yr argymhellion, er angen sicrwydd bod sylwadau Archwilio Mewnol yn cael eu hystyried. Y sefyllfa angen sylw pellach.

·        Archwiliad Coed yn Syrthio; coed risg uchel – oes angen nodi ‘amodi cyfyngiadau adnoddau’ fel rheswm dros beidio ymateb? Dylai diogelwch y cyhoedd fod yn flaenoriaeth lle bynnag mae’r risg

·        Bod angen parhau i gadw llygad ar y cynlluniau

Mewn ymateb i’r sylwadau, nododd Rheolwr Archwilio Mewnol  mai gwaith Archwilio Mewnol yw amlygu’r risgiau a thystiolaethu bod trefniadau mewn lle, ac mai perchnogaeth yr Adrannau yw’r camau gweithredu. Ym maes Gofal, nodwyd bod y pwysau cynyddol yn cael eu cydnabod (diffyg adnoddau, cyflogau, gwariant taliadau i asiantaethau), a bod cwestiynau yn cael eu gofyn ynglŷn â be all ei wneud i liniaru'r risgiau hyn. Ategodd byddai galw Gweithgor Gwella Rheolaethol yn gyfle da i drafod y sefyllfa mewn manylder a chael gwell dealltwriaeth. Ategodd y Cyfarwyddwr Corfforaethol bod rhai o’r agweddau yn cael eu gweithredu a bod canfyddiadau arolwg diweddar i ddarpariaeth gofal preswyl Tan y Marian gan Arolygaeth Gofal Cymru (05-09-26) wedi bod yn dda iawn, ac nad oedd argymhelliad wedi ei gynnwys yn yr arolwg hwnnw. Er hynny, derbyniwyd bod Archwilio Mewnol yn edrych ar bethau gwahanol (elfennau gweinyddol) a bod angen sicrywdd bod darlun llawn o’r sefyllfa yn cael ei adlewyrchu.

Mewn ymateb i gwestiwn ynglŷn a defnydd staff asiantaeth, nodwyd bod staff asiantaeth yn cael eu defnyddio, ac er bod ymgais yn cael ei wneud i osgoi defnyddio staff asiantaeth oherwydd y gost uchel, bod y Cyngor yn cael ei roi mewn sefyllfa o orfod gwneud ar adegau.

PENDERFYNWYD

·        Derbyn yr adroddiad a chefnogi’r gweithrediadau sydd eisoes wedi eu cytuno gyda’r gwasanaethau perthnasol

·        O ganlyniad i ddiffyg gwelliant yn y maes gofal preswyl mewn trefniadau addas ar gyfer rheoli'r cartrefi yn briodol a diffyg cydymffurfiaeth gyda phrosesau rheolaethol, y Pwyllgor angen sicrwydd bod sylwadau Archwilio Mewnol yn cael eu hystyried. Y sefyllfa angen sylw pellach.