Agenda item

I ystyried yr adroddiad.

1.     Nodi adroddiad alldro y BUEGC ar gyfer 2024/25 sy’n cynnwys defnyddio £714,395 o grant Bargen Twf Gogledd Cymru i ddangos sefyllfa niwtral ar gyfer y flwyddyn.

2.     Nodi sefyllfa cronfeydd BUEGC.

3.     Nodi adolygiad cyfalaf diwedd blwyddyn BUEGC ar 31 Mawrth 2025.

 

Cyflwynwyd yr adroddiad gan y Swyddog Cyllid Statudol.

 

PENDERFYNWYD

 

1.     Nodi adroddiad alldro y BUEGC ar gyfer 2024/25 sy’n cynnwys defnyddio £714,395 o grant Cynllun Twf Gogledd Cymru i ddangos sefyllfa niwtral ar gyfer y flwyddyn.

2.     Nodi sefyllfa cronfeydd BUEGC.

3.     Nodi adolygiad cyfalaf diwedd blwyddyn BUEGC ar 31 Mawrth 2025.

 

RHESYMAU DROS Y PENDERFYNIAD

 

Hysbysu’r Is-bwyllgor Lles Economaidd am sefyllfa ariannol y BUEGC ar gyfer refeniw a chyfalaf yn 2024/25.

 

Trosglwyddwyd rôl a swyddogaeth y BUEGC i’r CBC ar 1 Ebrill 2025, a oedd yn cynnwys staff, adnoddau, ymrwymiadau ac asedau ariannol, gan gynnwys y Cynllun Twf a’r cyllid.

 

TRAFODAETH

 

Cyflwynwyd yr Adroddiad er gwybodaeth i’r Is-bwyllgor gan gadarnhau y byddai’n cael ei gyflwyno i’r Cyd-bwyllgor Corfforedig yn ei gyfarfod ar 13 Mehefin 2025 er cymeradwyaeth.

 

Adroddwyd bod sefyllfa refeniw alldro terfynol ar gyfer y flwyddyn 2024/25 yn danwariant oddeutu £386,000. Eglurwyd bod y tanwariant hwn yn gynnydd o’r tanwariant a ragwelwyd wrth adrodd ar y sefyllfa ym mis Rhagfyr 2024, sef oddeutu £205,000. Manylwyd ar brif pennawdau’r gyllideb fel a ganlyn:

 

·       Swyddfa Rheoli Portffolio - Eglurwyd mai’r tanwariant net terfynol ar y pennawd hwn yw £75,140 yn sgil tanwariant ar wariant gweithwyr. Ymhelaethwyd bod chwyddiant cyflog gwirioneddol 2024/25 yn 3%, ble cyllidebwyd ar gyfer cynnydd o 6%. Tynnwyd sylw bod estyniad ar gyllideb y Gronfa Ffyniant Gyffredin hyd ddiwedd Mawrth 2025 wedi galluogi ariannu tri swyddog o fewn y pennawd UKSPF yn hytrach na’r gyllideb graidd fel a gyllidebwyd.

·       Gwariant Gweithwyr – Nodwyd bod rhan o’r tanwariant o fewn y pennawd hwn wedi cael ei ddefnyddio i ariannu staff ymgynghorol dros dro tra bod gwaith yn mynd rhagddo i benodi Rheolwr Rhaglen wedi i’r swydd ddod yn wag.

·       Gwasanaethau Cefnogol gan y Corff Atebol – Cyfeiriwyd bod tanwariant o £41,730 yma sy’n deillio yn bennaf o danwariant ar gymorth y Gwasanaeth Cyllid.

·       Cyd-bwyllgor - Adroddwyd bod tanwariant o £48,935 yn y pennawd hwn, gyda tanwariant i weld ar bob llinell berthnasol o’r gyllideb o fewn y pennawd.

·       Prosiectau – Esboniwyd bod tanwariant net o £65,034 ar y pennawd hwn yn sgil  cyfalafu costau a ystyriwyd yn flaenorol o fewn llinell gyllideb ‘Datblygu Achosion Busnes Prosiect’. Er hyn, cydnabuwyd bod galw uchel am gymorth cyfreithiol allanol ar nifer o brosiectau wedi arwain at orwariant o fewn y llinell ‘Datblygu Achosion Busnes Prosiect’.

·       Grantiau - Nodwyd bod gorwariant i’w weld ym mhrosiectau Ynni Ardal Leol a’r Gronfa Ffyniant Gyffredin. Ymhelaethwyd bod estyniad ar y ddau brosiect hyd at ddiwedd Mawrth 2025 wedi arwain at orwariant net o £96,820. Eglurwyd bod y gorwariant sydd ynghlwm a’r prosiect Ynni Ardal Leol yn cael ei ariannu gan yr arian sydd yn weddill yn y grant. Ymhelaethwyd bod y tanwariant sydd i’w weld yn rhai o  gynlluniau sydd ynghlwm â’r Gronfa Ffyniant Gyffredin yn cael eu defnyddio i ariannu’r gorwariant ar gostau gweithwyr y Gronfa yn ogystal â chyfrannu tuag at gostau gorbenion Swyddfa Rheoli Portffolio.

·       Trosglwyddiadau i Gronfeydd Wrth Gefn – Nodwyd gwariant heb ei gyllidebu o £2.8miliwn o fewn y maes hwn. Eglurwyd bod Bwrdd Uchelgais Economaidd Gogledd Cymru wedi cymeradwyo’r defnydd o’r llog a gronnwyd ar Falansau’r Cynllun Twf yn 2024/25 i ariannu rolau ychwanegol yn unol â gofynion y llywodraethau yn ogystal â chostau datblygu prosiectau o 2025/26 ac i gadw adnoddau cyfredol y Swyddfa Rheoli Portffolio am ddwy flynedd ychwanegol y tu hwnt i Fawrth 2026. Tynnwyd sylw bod y pennawd hwn yn cadarnhau bod y llog a dderbyniwyd ar falensau yn ystod 2024/25 yn cael ei drosglwyddo i Gronfa Adnoddau penodol er mwyn ariannu’r costau hyn.

 

Rhestrwyd y prif ffrydiau incwm ar gyfer 2024/25 sef cyfraniadau partneriaid, dyraniad refeniw grant Cynllun Twf Gogledd Cymru, cyfraniad gan y Cyd-bwyllgor Corfforedig ar gyfer secondiad staff, grant ynni Llywodraeth Cymru, Cronfa Ffyniant Gyffredin y DU a’r gronfa wrth gefn wedi’i glustnodi.

 

Eglurwyd bod £1.1miliwn wedi cael ei gyllidebu i’w dynnu i lawr o Grant Cynllun Twf Gogledd Cymru ar gyfer costau refeniw, sef y 2.15% mae’r llywodraethau wedi cytuno y gall cael ei ddefnyddio. Fodd bynnag, er mwyn gadael sefyllfa niwtral am y flwyddyn, argymhellwyd tynnu £714,000 o’r Grant Cynllun Twf yn hytrach na’r £1.1miliwn a gyllidebwyd.

 

Adroddwyd bod £211,000 yn y Gronfa wrth Gefn ar 31 Mawrth 2025 gan atgoffa’r Aelodau bod Bwrdd Uchelgais Economaidd Gogledd Cymru wedi cymeradwyo defnyddio £61,000 o’r gronfa hon fel rhan o gyllideb 2025/26, yn ystod ei gyfarfod ar 14 Chwefror eleni.

 

Tynnwyd sylw bod cyfanswm o £29,000 yn y Gronfa Prosiectau ar ddiwedd Mawrth 2025 ac bod swyddogion wedi derbyn cymeradwyaeth y bwrdd i ddefnyddio’r gronfa hon i ariannu costau prosiect Ynni Lleol (‘Datblygu Achos Busnes Prosiect’). Cadarnhawyd bod y costau hyn wedi’u cyfalafu ond bod y costau hyn wedi’u talu o’r Gronfa Prosiectau wrth gefn gan nad yw’r Achos Busnes Llawn wedi cael ei gymeradwyo ar hyn o bryd.

 

Cadarnhawyd mai balans y Gronfa Llog ar 31 Mawrth 2025 oedd £4.7miliwn. Ymhellach, cadarnhawyd bod £2.8miliwn yn y Gronfa Adnoddau ar ddiwedd y flwyddyn ariannol yn dilyn trosglwyddo’r llog a dderbyniwyd ar y Grant Cynllun Twf yn ystod y flwyddyn.

 

Cyfeiriwyd at adolygiad diwedd blwyddyn y rhaglen Gyfalaf 2024/25 gan gadarnhau bod gostyngiad net o £13.3miliwn yn y gwariant oherwydd llithriad ar bedwar prosiect. Manylwyd mai’r prosiectau hyn yw’r Canolfan Prosesu Signal Digidol, Ynni Lleol Blaengar, Porth Caergybi a Safle cyn-Ysbyty Gogledd Cymru. Nodwyd hefyd bod diddymu prosiect Canolfan Anaerobig Glannau Dyfrdwy hefyd wedi cyfrannu at y gostyngiad hwn. Cadarnhawyd bod gwaith ar brosiectau Canolfan Biotechnoleg Amgylcheddol, Canolfan Opteg a Pheirianneg Menter a’r Rhwydwaith Talent Twristiaeth wedi gwthio cyfran o’u gwariant proffil ymlaen.

 

Mewn ymateb i ymholiad ar gymharu’r ystadegau a gyflwynwyd yn yr adroddiad gyda’r blynyddoedd diwethaf, cadarnhaodd y Swyddog Cyllid Statudol bod adrodd ar faterion refeniw yn digwydd ar sail blwyddyn ariannol. Fodd bynnag, cadarnhawyd bydd modd i swyddogion gymharu sefyllfa ariannol gyda’r blynyddoedd diwethaf er cymhariaeth wrth gyflwyno datganiadau o gyfrifon draft i’r Cyd-bwyllgor Corfforedig. Tynnwyd sylw bod materion cyfalaf eisoes yn dangos cymariaethau dros ystod eang o flynyddoedd.