Agenda item

Cyng. Dilwyn Morgan i gyflwyno’r adroddiad.

Derbyn yr adroddiad a gofyn am adroddiad cynnydd mewn 18 mis.

Cyflwynwyd yr adroddiad gan yr Aelod Cabinet Oedolion a Llesiant, Cynghorydd Dilwyn Morgan, Pennaeth Adran Oedolion, Pennaeth Oedolion Iechyd a Llesiant, Mari Wynne Jones.

Adroddwyd bod y prosiect yn cwmpasu gwaith pwysig y rhwydwaith aml-asiantaeth wrth gefnogi trigolion i ddychwelyd adref o’r ysbyty. Amlinellwyd y trefniadau presennol y Timau Adnoddau Cymunedol wrth iddynt gefnogi oedolion ar ôl iddynt gael eu rhyddhau o’r ysbyty. Eglurwyd bod y Timau yn cefnogi oedolion gydag anghenion corfforol, gwaeledd, cyflyrau cysylltiedig â henaint a dementia. Rhannwyd manylion ar y llwybrau gofal sydd ar gael i gleifion yng nghyd-destun egwyddorion y Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant. Pwysleisiwyd bod adnoddau personol a chryfderau unigolion yn greiddiol i asesiadau a chynlluniau anghenion gofal a chefnogaeth, er mwyn sicrhau bod yr unigolion yn derbyn gofal pwrpasol. 

Cadarnhawyd bod yr egwyddorion yn seiliedig ar y Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014. Nodwyd y defnyddir y fframwaith cyfreithiol i adnabod deilliannau personol person ac i asesu ei anghenion gofal a chefnogaeth. Pwysleisiwyd pwysigrwydd annog pobl i ddychwelyd adref o’r ysbyty er eu lles hwy, gan nod ei fod yn destun pryder fod  “10 diwrnod ychwanegol yn yr ysbyty yn arwain at gyfwerth a 10 mlynedd o heneiddio yng nghyhyrau pobl dros 80 oed”. Pwysleisiwyd mai nod y prosiect yw sicrhau gofal gorau posib wrth gefnogi pobl i fod adref yn eu cymunedau, er mwyn hybu annibyniaeth yr unigolyn a lleddfu’r pwysau ar ofal cymdeithasol a gwasanaethau cymunedol sydd eisoes dan bwysau.

Ymhelaethwyd bod y prosiect yn gweithredu mewn ymateb i adroddiad cyhoeddwyd gan Senedd Cymru, a oedd yn ymchwiliad i rôl awdurdodau lleol wrth gefnogi pobl i adael yr ysbyty yn amserol. Eglurwyd bod llawer o gydweithio rhwng y Cyngor a’r Bwrdd Iechyd er mwyn ceisio gwella’r daith i unigolion wrth iddynt ymadael a’r ysbyty. Nodwyd bod y Gymdeithas Cyfarwyddwyr Cymdeithasol wedi llunio papur yn fframio’r cyd-destun cenedlaethol yng Nghymru a phwysigrwydd cydweithio rhwng yr asiantaethau gwahanol. Amlygwyd bod y GIG yng Nghymru yn defnyddio codau penodol i bennu llwybr unigolion sydd yn cael eu rhyddhau o’r ysbyty, sydd yn seiliedig ar egwyddorion Rhyddhau i Adfer ac yna Asesu (D2RA). Manylwyd ar y pedair ffrwd,

Manylodd y Rheolwr Prosiect, ei fod yn Gynllun Peilot a fydd yn rhedeg am gyfnod gan obeithio y bydd y datblygiadau yn cael eu ehangu ar draws y sir. Rhoddwyd trosolwg o amcanion y prosiect yng nghyd-destun adroddiad Llechen Lan a Ffordd Gwynedd o weithio. Eglurwyd bydd y galw am ofal a chefnogaeth yn cynyddu wrth i boblogaeth hŷn gynyddu Cadarnhawyd bydd y gwaith sydd yn deillio o’r prosiect yn sicrhau bod adnodd addas i fynd i’r afael a’r heriau cynyddol hirdymor.

Yn ystod y drafodaeth, croesawyd yr adroddiad a diolchwyd am y gwaith i gefnogi trigolion Gwynedd. Er hyn, mynegwyd siom bod y prosiect yn gyfyngedig i gleifion yn dychwelyd o Ysbyty Gwynedd. Bu i Aelodau ddatgan eu rhwystredigaeth nad yw’r prosiect yn cwmpasu cleifion o Wynedd sydd yn dychwelyd o ysbytai eraill ar draws Cymru a Lloegr. Pwysleisiwyd bod Gwynedd yn sir eang, a bod trigolion yn aml yn cael eu cyfeirio at Ysbyty Maelor yn Wrecsam ac Ysbyty Bronglais, Aberystwyth. Nodwyd bod y trigolion yma yn aml o Feirionnydd, ac felly nad yw’r prosiect yn gynhwysfawr i holl drigolion y sir. Cydnabuwyd bod cyfyngiadau i’r adroddiad, a nodwyd bydd ymrwymiad i ddatblygu ac ehangu’r gwaith ar draws y sir.

Manylwyd ar waith yr Academi Gofal ers ei lansiad ym mis Tachwedd 2024. Nodwyd bod yr Academi yn hyfforddi pobl ifanc a bod hyn yn gynllun sydd yn cyfrannu yn helaeth at annog pobl i gael swyddi yn y maes Gofal yng Ngwynedd. . Eglurwyd nad yw'r awdurdod lleol yn cyflogi ffisiotherapyddion ond cadarnhawyd y byddai’r Aelod Cabinet Oedolion Iechyd a Llesiant yn sôn am hyn yn ystod trafodaethau rhanbarthol a’ r Bwrdd Iechyd.

Cadarnhawyd bod y Cyngor wedi derbyn Grant Trawsnewid Llwybrau Gofal yn 2025, gwerth £1,149,449. Eglurwyd mai diben y grant yw cefnogi gweithgarwch tuag at gynnal asesiadau amserol a darparu pecynnau gofal i sicrhau y gall pobl adael yr ysbyty. Nodwyd bydd y gronfa yn cael ei ddefnyddio i gryfhau gwasanaethau gofal cymunedol er mwyn cefnogi pobl i aros yn iach yn eu cartref. Cadarnhawyd bydd y grant yn cryfhau capasiti asesu ac adolygu ac yn cynnal ac ehangu’r  ddarpariaeth gofal cartref, yn enwedig mewn rhai ardaloedd heriol o Wynedd. Nodwyd bydd y Grant hefyd yn galluogi datblygiadau yn y gweithlu i fabwysiadu’r dull Symud gydag Urddas. Nodwyd bod y dull hwn yn sicrhau bod gofal yn cael ei ddarparu mewn modd sy’n blaenoriaethu urddas, annibyniaeth a diogelwch unigolyn wrth wneud y defnydd gorau o’r adnoddau sydd ar gael. Mynegwyd bod yr adran yn croesawu’r arian ychwanegol ond fod gyllideb Llywodraeth Leol yn parhau yn isel a bod yr adran yn parhau i weithredu o dan straen. Cadarnhawyd bod y prosiect yn sicrhau asesiadau amserol a gofal sy’n canolbwyntio ar y person.

Yn ystod y drafodaeth, mynegodd nifer o Aelodau nad yw’r  broses o dderbyn gofal a meddyginiaeth yn aml yn ddigon amserol i drigolion ar draws y sir. Cafwyd sgwrs am rwystredigaeth trigolion wrth geisio cael apwyntiad i weld doctor. Nodwyd bod hyn yn aml yn arwain at gleifion yn dirywio yn sydyn ac yn gorfod mynd i’r ysbyty o ganlyniad i ddiffyg gweithredu o’r cychwyn. Nodwyd hefyd bod diffyg ffisiotherapyddion yng Ngwynedd, yn enwedig ardal Pen Llyn, yn ychwanegu yn ddifrifol ar y straen o alluogi i gleifion ddychwelyd adref o’r ysbyty. Pwysleisiwyd bod trigolion yn dioddef oherwydd y diffyg gofal ar gael mewn ardaloedd mwy gwledig o fewn y sir, a bod hyn yn peri gofid i’r cleifion a’u teuluoedd wrth iddynt orfod teithio i dderbyn gofal a chefnogaeth. Pwysleisiwyd nad oes digon o wlâu nyrsio ar gael yn lleol i bobl yn eu cymunedau a bod diffyg gofal lliniarol ar draws y sir yn broblem frawychus.  

Canmolwyd cynnwys yr adroddiad a gofynnwyd a fyddai’n bosib cael mwy o enghreifftiau penodol o hanesion cleifion yn y dyfodol. Pwysleisiwyd mai’r claf yw’r unigolyn holl bwysig yn y drafodaeth hon a chanmolwyd y gwaith pwysig sydd yn mynd ymlaen o fewn y prosiect i weithio dros bobl Gwynedd. Ategwyd y gobaith y bydd cleifion a phobl Gwynedd yn elwa yn sylweddol o’r prosiect a bydd y gwaith yn datblygu ac yn ehangu ar draws y sir.

PENDERFYNIAD

Derbyn yr adroddiad a gofyn am adroddiad cynnydd mewn 18 mis.