Agenda item

ADOLYGU POLISÏAU  TACSI CYNGOR GWYNEDD - Polisi Collfarnau Perthnasol – Meini Prawf Addasrwydd ar gyfer Gyrwyr a Gweithredwyr Dogfen Canllawiau Addasrwydd  y Sefydliad Trwyddedu  - Canllawiau ar benderfynu ar addasrwydd ymgeiswyr a thrwyddedai yn y diwydiant Cerbydau Hacni a Hurio Preifat

·       I ystyried y cynigion arfaethedig o ran adolygu y ‘Meini Prawf Addasrwydd ar gyfer Gyrwyr a Gweithredwyr’ a’i cymeradwyo ar gyfer eu gweithredu o’r 1af o Ionawr  2026

·       Cymeradwyo mabwysiadu canllawiau diweddaraf y Sefydliad Drwyddedu - Canllawiau Addasrwydd ymgeiswyr a thrwyddedai yn y diwydiant  cerbydau hacni a hurio preifat 2024, ac unrhyw ddiweddariadau fydd yn dilyn fel canllawiau swyddogol ychwanegol i’w ystyried ochr yn ochr a pholisi collfarnau Meini Prawf Addasrwydd y Cyngor.

·       Ystyried os oes angen cynnwys unrhyw ofyniad arall yn y Meini prawf addasrwydd

• Croesawu’r adroddiad oedd yn cynnig cyfarwyddiadau cadarn ac yn alinio Polisi Meini Prawf y Cyngor gyda Canllawiau Addasrwydd y Sefydliad Trwyddedu a pholisïau Cynghorau eraill

• Derbyn y cynigion arfaethedig o ran adolygu y ‘Meini Prawf Addasrwydd ar gyfer Gyrwyr a Gweithredwyr’ a’i cymeradwyo ar gyfer eu gweithredu o’r 1af o Ionawr  2026, yn ddarostyngedig ar ddileu ‘drwy yrru’ yn mrawddeg paragraff 3.1 o’r adroddiad  - Ni ddylid ystyried ceisiadau am drwydded o dan unrhyw amgylchiadau lle mae troseddau wedi arwain at farwolaeth drwy yrru.

• Cymeradwyo mabwysiadu canllawiau diweddaraf y Sefydliad Trwyddedu - Canllawiau Addasrwydd ymgeiswyr a thrwyddedai yn y diwydiant  cerbydau hacni a hurio preifat 2024, ac unrhyw ddiweddariadau fydd yn dilyn fel canllawiau swyddogol ychwanegol i’w ystyried ochr yn ochr a pholisi collfarnau Meini Prawf Addasrwydd y Cyngor.

Polisi Collfarnau Perthnasol – Meini Prawf Addasrwydd ar gyfer Gyrwyr a Gweithredwyr - Dogfen Canllawiau Addasrwydd  y Sefydliad Trwyddedu  - Canllawiau ar benderfynu ar addasrwydd ymgeiswyr a thrwyddedai yn y diwydiant Cerbydau Hacni a Hurio Preifat.

Cyflwynwyd adroddiad oedd yn amlygu newidiadau arfaethedig i bolisïau a meini prawf addasrwydd ar gyfer gyrwyr a gweithredwyr tacsi. Gwnaed cais i’r Pwyllgor fabwysiadau’r newidiadau yn ddi-oed fel bod modd eu cynnwys yn y Polisi Trwyddedu Tacsi Unedig newydd fydd yn destun ymgynghoriad cyhoeddus yn dilyn adolygiadau o ganllawiau, gweithdrefnau a pholisïau.

Eglurwyd bod y Meini Prawf Addasrwydd cyfredol wedi eu datblygu yn 2014 ar y cyd gydag Awdurdodau Trwyddedu Cymru er mwyn ceisio cysondeb rhwng Cynghorau wrth benderfynu ar addasrwydd ymgeiswyr a thrwyddedai. Nodwyd nad oedd dehongliad pendant yn y Ddeddf o’r safon ddisgwyliedig i brofi addasrwydd diogelwch unigolyn i ddal trwydded tacsi, ac o ganlyniad cyhoeddodd y Sefydliad Trwyddedu ganllawiau yn 2018 i gynorthwyo Awdurdodau Trwyddedu benderfynu ar addasrwydd unigolyn. Mabwysiadwyd y canllawiau hynny gan y Pwyllgor Trwyddedu fel canllaw ychwanegol swyddogol i’w ystyried mewn gwrandawiadau, law yn llaw gyda Polisi Collfarnau Cyngor Gwynedd.

Adolygwyd y canllawiau yn 2024 a bellach cyhoeddwyd dogfen ddiwygiedig oedd yn caniatáu i swyddogion ac Aelodau roi ystyriaeth i faterion ehangach sy’n effeithio addasrwydd a diogelwch person i fod yn meddu ar drwydded tacsi. Ategwyd bod y canllawiau yn cyfarch ystyriaethau fel pryderon diogelu plant a  phobl fregus mewn manylder.

Tynnwyd sylw at y Meini Prawf Addasrwydd gan nodi bod y prif egwyddorion yn aros yr un fath ond bod y newidiadau arfaethedig yn canolbwyntio ar alinio Polisi Meini Prawf y Cyngor gyda Chanllawiau Addasrwydd y Sefydliad Trwyddedu, ynghyd a pholisïau a weithredir mewn Cynghorau eraill.

Diolchwyd am yr adroddiad

Sylwadau yn codi o’r drafodaeth ddilynol:

·       Yn croesawu canllawiau ychwanegol a chyfarwyddiadau cadarn

·       Cytuno gyda’r penderfyniad i wrthod trwydded os bydd gyrrwr yn cael yn euog ddwywaith am yrru o dan ddylanwad alcohol neu gyffuriau – hyn yn ganllaw mwy pendant

·       Cynnydd mewn amser yn cael ei groesawu - hyn yn cryfhau'r grym i sicrhau diogelwch ac i’r ymgeisydd ddysgu gwersi

·       Awgrymu diddymu ‘drwy yrru’ yn y frawddeg ‘lle mae troseddau wedi arwain at farwolaeth drwy yrru’

Mewn ymateb i gwestiwn:

·       ynglŷn â phryd roedd y newidiadau yn dod i rym, cadarnhawyd, pe byddai’r Pwyllgor yn eu cymeradwyo, byddai’r newidiadau yn dod i rym ar y 1af o Ionawr 2026. Ategwyd y byddai’r Adran Trwyddedu yn cyhoeddi’r dogfennau a’r dudalen ceisiadau gan roi gwybod i’r diwydiant tacsi am y newidiadau gan egluro eu bod yn cyfateb yn well gyda gofynion y diwydiant cenedlaethol.

·       os oedd y newid i gyfnod amser yn mynd i gael effaith ar drwyddedau oedd eisoes wedi eu caniatáu, nodwyd mai ychydig o droseddau fydd yn disgyn i’r categori  ‘addasrwydd person’.

·       ynglŷn â rhannu gwybodaeth gyda Chynghorau eraill, nodwyd bod gan y Cynghorau fynediad at wiriadau o fas data cofnodion troseddau cenedlaethol a bod hawl gan swyddogion gofnodi gwybodaeth ar y bas data yma e.e., achlysur lle maent wedi diddymu trwydded. Ategwyd bod y gwiriadau a’r croesgyfeirio yn cael ei wneud yn drwyadl a’r bas data yn cael ei ddefnyddio yn aml i osgoi ceisiadau posib o un Awdurdod i’r llall. Gall  gwybodaeth sydd yn cael ei rannu gan yr Heddlu neu Gynghorau eraill fod yn wybodaeth sydd tu hwnt i’r hyn sydd wedi ei gynnwys ar y DBS.

·       lle mae cyfnod amser aros am ddyddiad gwrandawiad Llys a’r posibilrwydd o ddedfryd, nodwyd bod gan yr Is-bwyllgor, wrth wneud penderfyniad, yr hawl i ystyried unrhyw wybodaeth berthnasol yng nghyd-destun effeithiolrwydd person? Gyda’r Ddeddf yn ben agored o ran dehongliad pendant o ‘addasrwydd’, bydd gan yr Is-bwyllgor hawl i ystyried holl amgylchiadau’r ymgeisydd. Ategwyd bod gan yr Heddlu gyfrifoldeb i rannu neu hysbysu’r Awdurdod Trwyddedu o unrhyw ddatgeliad perthnasol / honiad yn erbyn yr ymgeisydd. Bydd hawl gan y swyddogion i wneud penderfyniad o atal trwydded dros gyfnod neu roi diddymiad parhaol yn unol â phenderfyniad yr Is-bwyllgor trwyddedu.

·       ynglŷn â gwybodaeth sydd yn cael ei rannu ar y bas data cenedlaethol, cadarnhawyd bod y bas data yn cynnwys gwybodaeth ar draws y Deyrnas Unedig.

·       ynglŷn â rheidrwydd ymgeisydd i ddatgelu rhybudd gan yr Heddlu, nodwyd bod cyfrifoldeb ar yr ymgeisydd i ddatgelu hyn.

PENDERFYNWYD

• Croesawu’r adroddiad oedd yn cynnig cyfarwyddiadau cadarn ac yn alinio Polisi Meini Prawf y Cyngor gyda Chanllawiau Addasrwydd y Sefydliad Trwyddedu a pholisïau Cynghorau eraill
• Derbyn y cynigion arfaethedig o ran adolygu'r ‘Meini Prawf Addasrwydd ar gyfer Gyrwyr a Gweithredwyr’ a’i cymeradwyo ar gyfer eu gweithredu o’r 1af o Ionawr  2026, yn ddarostyngedig ar ddileu ‘drwy yrru’ yn mrawddeg paragraff 3.1 o’r adroddiad  - Ni ddylid ystyried ceisiadau am drwydded o dan unrhyw amgylchiadau lle mae troseddau wedi arwain at farwolaeth drwy yrru.
• Cymeradwyo mabwysiadu canllawiau diweddaraf y Sefydliad Trwyddedu - Canllawiau Addasrwydd ymgeiswyr a thrwyddedai yn y diwydiant  cerbydau hacni a hurio preifat 2024, ac unrhyw ddiweddariadau fydd yn dilyn fel canllawiau swyddogol ychwanegol i’w ystyried ochr yn ochr a pholisi collfarnau Meini Prawf Addasrwydd y Cyngor.