Agenda item

Derbyniwyd a chymeradwywyd y Strategaeth Caffael 2026 – 2031 (Atodiad 1).

Rhoddwyd yr hawl i’r Pennaeth Gwasanaethau Corfforaethol wneud addasiadau gweithredol i’r Strategaeth fel mae’r angen yn codi i sicrhau cydymffurfiaeth â chanllawiau statudol (megis canllawiau statudol y Ddeddf Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru)).

Cyflwynwyd yr adroddiad gan Cyng. Llio Elenid Owen.

PENDERFYNIAD

Derbyniwyd a chymeradwywyd y Strategaeth Caffael 2026 – 2031 (Atodiad 1).

Rhoddwyd yr hawl i’r Pennaeth Gwasanaethau Corfforaethol wneud addasiadau gweithredol i’r Strategaeth fel mae’r angen yn codi i sicrhau cydymffurfiaeth â chanllawiau statudol (megis canllawiau statudol y Ddeddf Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru)).

TRAFODAETH

Cyflwynwyd yr adroddiad gan fanylu ar y broses Caffel sef sicrhau nwyddau, gwasanaethau neu waith ar gyfer gwasanaethau’r Cyngor. Amlygwyd ei fod yn rhan allweddol o weithgarwch y Cyngor.

Datgelwyd pwysigrwydd bod gan y Cyngor Strategaeth Caffael. Ymhelaethwyd gan nodi y bydd yn ofyn statudol yn y dyfodol agos, ac y mae’n sicrhau y caiff y Cyngor y gwerth gorau am arian cyhoeddus, ac yn sicrhau’r ansawdd gorau i bobl Gwynedd.

Adnabuwyd bod y Cyngor yn gwario oddeutu £200 miliwn y flwyddyn ar weithgarwch caffael. Pwysleisiwyd yr angen i gael y nwyddau, gwasanaethau neu waith am y pris gorau, gan sicrhau’r ansawdd gorau yn ogystal. Amlygwyd bod hefyd angen cyfarch amcanion eraill, megis datgarboneiddio a sicrhau gwerth cymdeithasol - mae’r Strategaeth yn gosod y cyfeiriad a’r weledigaeth er mwyn galluogi i hyn ddigwydd.

Cyfeiriwyd at y 7 maes blaenoriaeth a gaiff eu cynnwys yn y Strategaeth, gan amlygu fod pob maes blaenoriaeth wedi’i adnabod fel maes allweddol yng nghyd-destun caffael yng Nghyngor Gwynedd. Rhestrwyd y meysydd hyn a gaiff eu cynnwys yn yr adroddiad.

Cadarnhawyd bod y Strategaeth Caffael wedi bod gerbron y Pwyllgor Craffu Addysg ac Economi ym mis Hydref 2025, a phenderfynodd y Pwyllgor Craffu dderbyn y Strategaeth a’r adroddiad.

Sylwadau’n codi o’r drafodaeth:

·       Diolchwyd am y strategaeth a gofynnwyd sut y mae’r Cyngor yn mesur gwerth caffael. Nodwyd bod gan yr adran fesur o ran y budd lleol, a gaiff ei fesur yn rheolaidd drwy drefniadau herio perfformiad. Ychwanegwyd bod y Strategaeth yn rhoi cyfle i edrych ar feysydd eraill ar draws y Cyngor lle mae caffael yn effeithio arnynt, a datblygu mesurau i gyd-fynd â’r blaenoriaethau hynny. Amlygwyd bod gwerth am arian yn ffactor yma, yn ogystal â gwerth cymdeithasol, sy’n cynnwys nifer o fesurau pellach. Nodwyd bod y Strategaeth yn rhoi cyfle i fesur gwerth caffael mewn amryw o feysydd ar draws y Cyngor.

·       Holwyd am ddefnydd y Gymraeg i gyflenwyr, gan amlygu bod y mater hwn wedi’i godi gan y Pwyllgor Craffu Addysg ac Economi yn ogystal. Datganwyd bod cyngor cyfreithiol wedi ei dderbyn, a bod hwnnw’n cael ei weithredu i’r eithaf. Mae’r Gymraeg yn ofynnol mewn nifer o gontractau, felly nodwyd bod bwriad i ddilyn hynny cyn belled ag sy’n bosib. 

·       Cyfeiriwyd at y 7 blaenoriaeth gan gwestiynu a oes prif flaenoriaeth o’r 7 a nodwyd. Datganwyd mai’r brif flaenoriaeth yw i “wneud y mwyaf o werth y bunt yng Ngwynedd” fel y nodir ar flaen y Strategaeth, a soniwyd bod y 7 blaenoriaeth hyn yn unigryw i Wynedd. 

·       Gofynnwyd a oes unrhyw densiynau’n codi rhwng y blaenoriaethau. Datganwyd bod tensiynau yn anorfod ac yn rhywbeth fydd rhaid i’r timau categori caffael fod yn wyliadwrus ohono.

·       Holwyd sut y mae rhwystrau pellach am gael eu hadnabod a’u lleihau wrth symud ymlaen. Soniwyd am adnabod y contractau sy’n debygol o gael eu gosod, ac yna tywys y cwmnïau drwy’r trefniadau gan drafod unrhyw rwystrau posib sy’n debygol o godi. Ychwanegwyd bod adolygiad yn cael ei gwblhau unwaith mae’r broses tendro wedi’i chwblhau, er mwyn asesu’r gefnogaeth a roddwyd i’r cwmnïau lleol. 

·       Tynnwyd sylw at y ganmoliaeth sydd wedi ei dderbyn am y broses gaffael hon.

·       Ategwyd mai prif drafodaeth y Pwyllgor Craffu Addysg ac Economi oedd sylwadau am y Gymraeg mewn perthynas â’r trefniadau caffael.