Agenda item

Dewi A. Morgan, Pennaeth Cyllid (Swyddog Cyllid Statudol CBC) a Sian Pugh, Pennaeth Cynorthwyol Cyllid i gyflwyno’r adroddiad.

Nodwyd a derbyniwyd yr adolygiad refeniw diwedd Rhagfyr 2025 ar gyfer y CBC (Atodiad 1).

Nodwyd a derbyniwyd yr adolygiad refeniw diwedd Rhagfyr 2025 ar gyfer yr Is-bwyllgor Lles Economaidd (y Cynllun Twf), gan gynnwys y sefyllfa cronfeydd wrth gefn (Atodiad 2 a 3).

Nodwyd a derbyniwyd proffil gwariant cyfalaf diwygiedig y Cynllun Twf (Atodiad 4).

Nodwyd a derbyniwyd yr adolygiad refeniw diwedd Rhagfyr 2025 ar gyfer y PSRh (Atodiad 5).

Cyflwynwyd yr adroddiad gan Sian Pugh (Pennaeth Cynorthwyol Cyllid – Cyngor Gwynedd)

PENDERFYNWYD:

Nodi a derbyn Adolygiad diwedd Rhagfyr 2025 ar gyfer :-

·       Y Cydbwyllgor Corfforedig (Atodiad 1).

·       Yr Is-bwyllgor Lles Economaidd (y Cynllun Twf), gan gynnwys y sefyllfa cronfeydd wrth gefn (Atodiad 2 a 3).  

·       Cynllun Cyfalaf y Cynllun Twf (Atodiad 4)

·       Y Bartneriaeth Sgiliau Rhanbarthol (Atodiad 5). 

TRAFODAETH

Cyflwynwyd yr adroddiad gan nodi fod yr adroddiad yn rhoi amcan o sefyllfa ariannol y CBC. Mynegwyd eu bod yn amcanu tanwariant o £959mil ar gyfer eleni. Nodwyd fod hyn yn gynnydd o’r £411mil a ragwelwyd yn adolygiad Gorffennaf. Eglurwyd fod hyn oherwydd llwyddiant y CBC i sicrhau cyllideb grant gan Lywodraeth Cymru ar gyfer y Cynllun Datblygu Strategol a gweithredu’r Cydbwyllgor.

Tynnwyd sylw at y Cynllun Twf gan nodi eu bod yn amcanu tanwariant o £618mil, sydd eto yn gynnydd o £281mil a ragwelwyd ym mis Gorffennaf. Mynegwyd fod hyn oherwydd tanwariant pellach mewn gwariant gweithwyr a rolau llywodraethol ychwanegol, gwasanaethau cefnogol y corff ateb a’r penawdau prosiectau.

Nodwyd fod proffil cyfalaf diwygiedig ar gyfer y Cynllun TWF yn dangos gostyngiad net o £7.46m yn y gwariant disgwyliedig ar gyfer 2025/26. Ategwyd bod llithriad ar rai prosiectau, er bod rhai yn symud ymlaen ac o ganlyniad wedi lleihau’r tanwariant.

Mynegwyd o ystyried cyllideb y  Bartneriaeth Sgiliau Rhanbarthol y bydd y sefyllfa yn niwtral, ac wedi ei ariannu gan grant Llywodraeth Cymru ynghyd â chronfa wrth gefn.

Diolchwyd am yr adroddiad a tynnwyd sylw at y tanwariant gan nodi eu bod yn deall ei fod o ganlyniad i ddiffyg penodi i swyddi. Gofynnwyd a oes modd i leihau cyfraniad Awdurdodau Lleol gan fod cymaint o danwariant yn cael ei ragweld. Ymatebwyd gan nodi fod y cyfraniadau wedi ei nodi yng nghytundeb ariannu ag arwyddwyd gan yr holl Awdurdodau. Mynegwyd fod y gorwariant yn cael ei rhoi mewn cronfeydd penodol ac ar gael ar gyfer ariannu diffygion megis yng nghyllideb rhaglen Cynllunio Strategol. Eglurwyd fod yr arian wrth gefn wedi ei benderfynu gan yr aelodau'r llynedd ac y bydd yn cael ei drafod eto yn yr adroddiad diwedd blwyddyn er mwyn cymeradwyo’r defnydd o’r tanwariant.

Amlygwyd pryder am y tanwariant yn wyneb yr heriau ariannol sydd yn wynebu Llywodraeth Leol a chyllidebau mor dynn â gwasanaethau rheng flaen ar draws y rhanbarth yn gorwario.

Eglurwyd fod cyllidebau yn y Cynllun Datblygu Strategol yn amlygu defnydd o’r cronfeydd wrth gefn ar gyfer sicrhau cyllideb lawn ar gyfer 5 mlynedd y Cynllun. Amlygwyd y bydd gwybodaeth bellach ar y mater hwn i’w weld yn eitem 9 o’r agenda heddiw.

Nodwyd dealltwriaeth o’r rhesymeg tu ôl i roi'r arian mewn cronfeydd wrth gefn, ond fod angen sicrhau ddim yn pentyrru arian yn ddiangen, a drwy osod cyllideb yn flynyddol heb gynllun tymor canolig neu dymor hir mae pryder for cynydd aruthrol yn mynd i fod yn ardoll o un flwydd i’r llall. Ymatebwyd drwy nodi fod y CBC yn gorff newydd ac o ganlyniad fod swyddi heb eu llenwi. Pwysleisiwyd mai rhagolygon yw’r adroddiad hwn ac nad oes penderfyniad yn cael ei wneud ar y tanwariant heddiw bydd yn hyn yn cael ei benderfynu yn yr adroddiad diwedd y flwyddyn. Ategwyd y bydd yr arian yn cael ei roi i ddefnydd penodol dros y blynyddoedd nesaf wrth i gostau’r CBC gynyddu. Eglurwyd y bydd yr arian wrth gefn gobeithio yn cynorthwyo i gadw’r ardoll mor isel â phosib.

Gofynnwyd am adroddiad llawn gwybodaeth ar gyfer y penderfyniad diwedd y Flwyddyn, gan fod cymaint o bryderon am y tanwariant eleni. Pwysleisiwyd yn ogystal nad oes sicrwydd o’r sefyllfa yn dilyn etholiadau Llywodraeth Cymru ym mis Mai.