Agenda item

Fod Cyngor Gwynedd yn parhau i fod yn awdurdod lleol arweiniol i’r Gronfa Ffyniant Gyffredin yng ngogledd Cymru hyd at ddiwedd y rhaglen (30 Medi 2026) a chwblhau ei weinyddiaeth (01 Ionawr 2027).

Fod Panel Cronfa Ffyniant Gyffredin Gwynedd yn parhau hyd at ddyddiad diwedd diwygiedig y Gronfa; gyda’r Aelod Cabinet Economi a Chymuned, Aelod Cabinet Cyllid a’r Aelod Cabinet Gwasanaethau Corfforaethol a Chyfreithiol ynghyd â’r Prif Weithredwr, Pennaeth Economi a Chymuned, Pennaeth Cyllid a'r Pennaeth Gwasanaeth Cyfreithiol (neu eu cynrychiolwyr) yn aelodau.

Fod Cyngor Gwynedd yn cytuno i fod yn awdurdod lleol arweiniol gogledd Cymru ar gyfer Cronfa Twf Lleol y DG yng Nghymru ar gyfer y flwyddyn gyntaf y rhaglen (2026/27).

Fod Cyngor Gwynedd yn cytuno i barhau gyda threfniadau llywodraethu rhanbarthol y Gronfa Ffyniant Cyffredin i berwyl y Gronfa Twf Lleol ar gyfer y flwyddyn gyntaf (2026/27) gan gyflwyno cynllun yn amlinellu’r bwriad i Lywodraeth Cymru.

Awdurdodwyd y Pennaeth Economi a Chymuned - mewn ymgynghoriad gyda’r Pennaeth Cyllid, Pennaeth Gwasanaeth Cyfreithiol a’r Prif Weithredwr yn ddarostyngedig i 1.6 isod  i gytuno a chwblhau cytundebau gyda’r llywodraeth (au) er gweithredu y swyddogaeth arweiniol.

Awdurdodwyd y Pennaeth Economi a Chymuned - mewn ymgynghoriad gyda’r Pennaeth Cyllid, Pennaeth Gwasanaeth Cyfreithiol a’r Prif Weithredwr i sefydlu cytundebau cyfreithiol rhyng-awdurdod ac amodau ariannu gyda siroedd eraill Gogledd Cymru i warchod buddiannau Cyngor Gwynedd.

Fod Cyngor Gwynedd yn cytuno i barhau’r trefniadau llywodraethu lleol i berwyl y Gronfa Twf Lleol yng Ngwynedd fel a’u hamlinellir yn yr adroddiad.

Cyflwynwyd yr adroddiad gan Cyng. R Medwyn Hughes.

PENDERFYNIAD

Fod Cyngor Gwynedd yn parhau i fod yn awdurdod lleol arweiniol i’r Gronfa Ffyniant Gyffredin yng ngogledd Cymru hyd at ddiwedd y rhaglen (30 Medi 2026) a chwblhau ei weinyddiaeth (01 Ionawr 2027).

Fod Panel Cronfa Ffyniant Gyffredin Gwynedd yn parhau hyd at ddyddiad diwedd diwygiedig y Gronfa; gyda’r Aelod Cabinet Economi a Chymuned, Aelod Cabinet Cyllid a’r Aelod Cabinet Gwasanaethau Corfforaethol a Chyfreithiol ynghyd â’r Prif Weithredwr, Pennaeth Economi a Chymuned, Pennaeth Cyllid a'r Pennaeth Gwasanaeth Cyfreithiol (neu eu cynrychiolwyr) yn aelodau.

Fod Cyngor Gwynedd yn cytuno i fod yn awdurdod lleol arweiniol gogledd Cymru ar gyfer Cronfa Twf Lleol y DG yng Nghymru ar gyfer y flwyddyn gyntaf y rhaglen (2026/27).

Fod Cyngor Gwynedd yn cytuno i barhau gyda threfniadau llywodraethu rhanbarthol y Gronfa Ffyniant Cyffredin i berwyl y Gronfa Twf Lleol ar gyfer y flwyddyn gyntaf (2026/27) gan gyflwyno cynllun yn amlinellu’r bwriad i Lywodraeth Cymru.

Awdurdodwyd y Pennaeth Economi a Chymuned - mewn ymgynghoriad gyda’r Pennaeth Cyllid, Pennaeth Gwasanaeth Cyfreithiol a’r Prif Weithredwr yn ddarostyngedig i 1.6 isod  i gytuno a chwblhau cytundebau gyda’r llywodraeth (au) er gweithredu y swyddogaeth arweiniol.

Awdurdodwyd y Pennaeth Economi a Chymuned - mewn ymgynghoriad gyda’r Pennaeth Cyllid, Pennaeth Gwasanaeth Cyfreithiol a’r Prif Weithredwr i sefydlu cytundebau cyfreithiol rhyng-awdurdod ac amodau ariannu gyda siroedd eraill Gogledd Cymru i warchod buddiannau Cyngor Gwynedd.

Fod Cyngor Gwynedd yn cytuno i barhau’r trefniadau llywodraethu lleol i berwyl y Gronfa Twf Lleol yng Ngwynedd fel a’u hamlinellir yn yr adroddiad.

TRAFODAETH

Tynnwyd sylw at y ddau fater dan sylw, sef sicrhau trefniadau i ddod a’r Gronfa Ffyniant Gyffredin (SPF) i ben, ac i sefydlu trefniadau newydd ar gyfer blwyddyn gyntaf y Gronfa Twf Lleol sy’n cymryd ei le.

Adroddwyd bod Llywodraeth y DG wedi ymestyn cyfnod y Gronfa Ffyniant Gyffredin am 6 mis ac mae gofyn i Gyngor Gwynedd barhau i fod yn awdurdod lleol arweiniol i’r rhaglen dros yr estyniad hwn. Nodwyd y bydd ei olynydd, Y Gronfa Twf Lleol, yn weithredol o 1 Ebrill 2026.

Soniwyd bod Gwynedd wedi derbyn £8.19 miliwn drwy law'r Gronfa Ffyniant Gyffredin eleni. Datganwyd bod Llywodraeth y DG wedi cyhoeddi y byddent yn caniatáu gweithgaredd wedi ei ariannu gan y Gronfa Ffyniant Gyffredin i barhau hyd at 30 Medi 2026 ond heb unrhyw arian ychwanegol.

Adnabuwyd y bydd llai o arian yn cael ei dderbyn o dan y Gronfa Twf Lleol. Aethpwyd ymlaen i dynnu sylw at y ffaith y bydd o 70% o’r arian o’r Gronfa Twf Lleol yn dod ar ffurf cyfalaf, a 30% ohono’n dod ar ffurf refeniw. Amlygwyd bod hyn yn dra gwahanol i’r drefn gyfredol a’i fod yn debygol o gael dylanwad mawr, o ystyried bod llai o arian yn ogystal.

Sylwadau’n codi o’r drafodaeth:

·       Holwyd am eglurder o ran effaith derbyn canran uwch o arian ffurf cyfalaf, a chanran is ar ffurf refeniw. Esboniwyd mai symudiad i ffwrdd oddi wrth brosiectau sy’n darparu cefnogaeth i bobl a busnesau, gan gynnig mwy o arian ar gyfer adeiladu yw hwn. Amlygwyd y golyga hyn newid sylweddol ym mhwyslais y gweithgareddau sydd wedi bod yn digwydd drwy law'r Gronfa Ffyniant Gyffredin. Adnabuwyd bod swyddi o fewn y Cyngor ac ar draws gogledd Cymru a gaiff eu cyllido drwy arian y Gronfa Ffyniant Gyffredin, a nodwyd y bydd hi’n anodd parhau â’r holl swyddi hyn o ganlyniad i lai o arian refeniw.

·       Cyfeiriwyd at y ffaith fod prosiectau presennol yn cael 6 mis ychwanegol i ddirwyn i ben gan gwestiynu beth fyddai’n digwydd pe na fyddai posib cwblhau’r prosiectau hyn, a sut y cânt eu cefnogi. Mewn ymateb, cydnabuwyd bod nifer o’r prosiectau yng Ngwynedd wedi eu cynllunio i ddod i ben erbyn diwedd y flwyddyn ariannol. Ychwanegwyd y bydd yr amser ychwanegol yn ddefnyddiol i sawl prosiect gwblhau gwariant neu i gasglu tystiolaeth o’r allbynnau a’r hyn sydd wedi’i gyflawni. Rhagwelwyd mai oddeutu hanner y prosiectau o fewn y sir fydd yn manteisio ar yr amser ychwanegol hwn, ond bod dim pryder o ran methu a dirwyn prosiectau i ben. Datgelwyd bod yr amser ychwanegol hwn yn rhoi cyfle i flaengynllunio, blaenoriaethu ac ailstrwythuro rhai gweithgareddau i gyd-fynd â’r sefyllfa newydd. 

·       Eglurwyd bod prosiectau cyfalaf angen amser paratoi, sy’n gwneud gwario swm mewn un flwyddyn ariannol yn heriol. Mynegwyd rhwystredigaeth bod yr arian yn dod i Lywodraeth Cymru dros dair blynedd, ond y caiff y Cyngor eu cyfyngu i arian blwyddyn un yn unig ar y pwynt hwn. Datganwyd mai’r her a ragwelir fydd sut i flaenoriaethu prosiectau o wybod bod llai o arian, a sicrhau y bydd y prosiectau hynny yn gwneud gwahaniaeth o dan y meini prawf a osodwyd gan y Llywodraeth. Amlygwyd bod blaenoriaethau newydd o ganlyniad i’r rhaglen newydd, a fydd yn ei gwneud yn anodd sicrhau parhad o rai gweithgareddau o raglen y Gronfa Ffyniant Gyffredin i’r rhaglen newydd.

·       Sicrhawyd y caiff adroddiad pellach ei gyflwyno ar y prosiectau a’u cynigir. Ategwyd nad prosiectau gwbl newydd fydd y rhain o ganlyniad i’r amserlen dynn, ond bod awydd i barhau â thrafodaethau â Llywodraeth Cymru er mwyn ceisio galluogi rhai prosiectau i gael eu cynnal dros flynyddoedd dau a thri.

·       Esboniwyd bod Cyngor Gwynedd yn awdurdod lletya ar gyfer rhaglen y Gronfa Ffyniant Gyffredin ar hyn o bryd, ac y bydd yn parhau i wneud hynny dros estyniad y rhaglen. Ychwanegwyd y bydd y Cyngor yn arwain ar y Gronfa Twf Lleol am ei flwyddyn gyntaf drosiannol, ac mai’r bwriad wedi hynny fydd i’w drosglwyddo i Gydbwyllgor Corfforedig y Gogledd am ail a thrydedd flwyddyn y rhaglen. Crybwyllwyd y bydd yn fater i’r Cydbwyllgor Corfforedig benderfynu gwneud cronfa sirol neu gadw’r arian yn rhanbarthol.