I roi
trosolwg i Aelodau o weithgareddau Partneriaeth Diogelwch Cymunedol Gwynedd a
Môn.
Penderfyniad:
Penderfynwyd:
Cofnod:
Cyflwynwyd yr adroddiad gan Aelod Cabinet Oedolion, Iechyd a Llesiant ac
yr Uwch Swyddog Gweithredol Partneriaeth Diogelwch Cymunedol Gwynedd a Môn.
Cadarnhawyd bod yr adroddiad yn darparu diweddariad cynhwysfawr ar waith
y Bartneriaeth Diogelwch Cymunedol gan ddangos sut mae’n cydweithio er mwyn
mynd i’r afael â throsedd ac anrhefn ar draws Gwynedd a Môn ac i wella
diogelwch i’n cymunedau.
Eglurwyd bod y Bartneriaeth yn gweithio i gynllun blynyddol sydd yn
seiliedig ar flaenoriaethau Strategaeth Bwrdd Gogledd Cymru Fwy Diogel.
Ymhelaethwyd bod y Bartneriaeth yn derbyn data chwarterol gan yr heddlu er mwyn
nodi tueddiadau, llywio trafodaethau,
cefnogi ymyrraeth gynnar a datrys problemau lleol o fewn cymunedau.
Pwysleisiwyd nad oes gan y Bartneriaeth gyllid craidd parhaol a nodwyd
nad yw’n comisiynu gwasanaethau yn uniongyrchol oni bai am Adolygiadau
Dynladdiad Domestig (DHR). Eglurwyd bod y bartneriaeth yn ddibynnol yn bennaf
ar gyfleoedd grant tymor byr neu gystadleuol i gefnogi ei waith ehangach.
Manylwyd ar weithgaredd y Bartneriaeth gan gadarnhau ei fod yn parhau i
ddarparu Cynllun Diogelwch Cymunedol a ffurfio adroddiadau chwarterol ohono i
Fwrdd Partneriaeth Gogledd Cymru Fwy Diogel. Nodwyd hefyd bod y Bartneriaeth yn
darparu cyfraniad gweithredol i Strategaeth Trais Difrifol Gogledd Cymru gan
egluro ei fod yn ddyletswydd genedlaethol newydd.
Mynegwyd balchder bod £65,000 wedi cael ei ddyrannu ar gyfer saith prosiect ataliol yng Ngwynedd
a Môn. Manylwyd bod y prosiectau yng Ngwynedd yn cynnwys:
· Sesiynau ‘Peidiwch â Dwyn
fy Nyfodol’ a gynhaliwyd gan RASASC Cymru (Canolfan Gefnogi Trais a Cham-drin
Rhywiol) er mwyn codi ymwybyddiaeth o drais rhywiol ymhlith disgyblion ac i
ddylanwadu ar agweddau ac ymddygiadau.
· Ymgyrch ymwybyddiaeth
ynghylch gwerthu ‘vapes’ anghyfreithlon a cham-fanteisio plant, gan rannu
deallusrwydd.
· Darpariaeth ieuenctid
ychwanegol dros wyliau ysgol i bobl ifanc 11-25 mewn ardaloedd sydd â risg
uchel o droseddu, trais ac ymddygiad gwrthgymdeithasol.
· Prosiect ar y cyd gydag
Adran Addysg y Cyngor i leihau eithriadau ac atal trais difrifol drwy
hyfforddiant, mentora a gwaith grŵp, gyda’r nod o gadw disgyblion mewn
ysgol ac yn ddiogel.
Cyfeiriwyd at brosiectau eraill a gyflawnwyd gan y Bartneriaeth megis
uwchraddio camerâu cylch cyfyng yng Nghaernarfon, Bangor a Pwllheli; datblygu a
peilota pecyn ymwybyddiaeth Troseddau Cyfundrefnol Difrifol ar gyfer staff
awdurdodau lleol a bod yn Aelod parhaus o Banel Strategol Diogelu a Grŵp
Gweithredol Diogelu’r Cyngor.
Tynnwyd sylw bod y bartneriaeth yn cydweithio’n agos gydag Arweinydd
Rhanbarthol ar Hunanladdiad a Hunan-niwed yn y Gwasanaeth Iechyd gan nodi bod
gweithdy aml-asiantaeth wedi cael ei ddarparu gan y Bartneriaeth i fanylu ar y
cysylltiad rhwng cam-drin domestig a hunanladdiad. Cyfeiriwyd hefyd at waith
parhaus yn Bartneriaeth gyda Strategaeth Lleihau Niwed Alcohol rhanbarthol sydd
yn mynd i’r afael â lleihau niwed sydd yn gysylltiedig ag alcohol.
Eglurwyd bod y Bartneriaeth wedi cyflwyno hyfforddiant proffesiynol ar
themâu rhywiaeth, gwrywdod a thrais. Cadarnhawyd bod Llywodraeth Cymru wedi
cymeradwyo cais grant cyfalaf VAWDASV (Trais yn Erbyn Menywod, Cam-Drin
Domestig a Thrais Rhywiol) er mwyn prynu 100 camera diogelwch i oroeswyr
cam-driniaeth ddomestig a chyfrannu at waith rhanbarthol ar safoni ‘target
hardening’ drwy wneud cartrefi dioddefwyr a goroeswyr yn fwy diogel.
Adroddwyd bod cais wedi ei gyflwyno i Raglen Grant Cydraddoldeb a
Chynhwysiant Llywodraeth Cymru i ariannu arwyddion ymwybyddiaeth ar lwybrau
beicio er mwyn hybu defnydd parchus o’r llwybrau, lleihau gwrthdrawiadau ac
atal anafiadau difrifol i bobl dall a phobl sydd gyda nam ar eu golwg. Yn
debyg, nodwyd bod hyfforddiant Iaith
Arwyddo Prydain drwy Grŵp Llandrillo Menai wedi cael ei drefnu ar gyfer
staff Siop Gwynedd a sefydliadau cam-drin domestig lleol.
Tynnwyd sylw bod y Bartneriaeth yn datblygu Parthau Diogel ar gyfer atal
trais yn erbyn menywod a merched yng Nghaernarfon a Bangor yn ogystal â
Pharthau ‘Crimestoppers’ ym Maesgeirchen a Blaenau Ffestiniog er mwyn annog
adrodd cyfrinachol ar weithgarwch troseddol.
Cyfeiriwyd at nifer o flaenoriaethau’r Bartneriaeth am y flwyddyn i ddod
gan gynnwys sicrhau bod gweithrediad ar yr holl brosiectau a chynlluniau yn
parhau, tra hefyd yn denu arian grant ychwanegol i gyflawni prosiectau o’r
newydd.
Yn ystod y drafodaeth, cyflwynwyd
y sylwadau a ganlyn:-
Tynnwyd sylw bod rhai o flaenoriaethau y
Strategaeth Bwrdd Gogledd Cymru Fwy Diogel yn cynnwys ‘Mynd i’r afael â Thrais
difrifol ac Troseddau Cyfundrefnol Difrifol. Mewn ymateb i ymholiad ar sut
mae’r troseddau hyn yn cael eu diffinio, y gwahaniaethau rhyngddynt a’r mesurau
mewn lle i’w hatal yn cael ei gofnodi er mwyn sicrhau bod y Strategaeth yn
gweithio’n effeithlon, cadarnhaodd y Prif Arolygydd bod troseddau difrifol yn
achosion megis llofruddiaeth, trais domestig a rhywiol gyda throseddau
cyfundrefnol yn ddigwyddiadau sydd wedi cael eu cynllunio a’u cydlynu gan
grŵp o droseddwyr. Ymhelaethwyd bod y gwaith o fesur llwyddiant gwaith i
atal y troseddau hyn rhag cymryd lle yn waith amlasiantaethol gan bod nifer o
sefydliadau yn cofnodi data. Cadarnhawyd bod monitro’r data hyn yn amlygu os yw
blaenoriaeth y Strategaeth yn gweithio ai peidio.
Pryderwyd bod cyfraddau lladrata wedi cynyddu
112.5% ers y llynedd (cyfanswm o 34 achos o’i gymharu ag 16 y llynedd) ble
roedd Gogledd Cymru fel rhanbarth dim ond wedi gweld cynnydd o 12.4%. Mewn
ymateb i ymholiad os oes modd o adnabod clystyrau ble mae troseddau o’r fath yn
digwydd er mwyn gallu rhagweld pa ardaloedd bydd yn cael eu targedu,
cadarnhaodd y Prif Arolygydd bod prosiect llwyddiannus wedi cael ei gynnal ym
Mangor yn ddiweddar er mwyn atal Troseddau Cyfundrefnol Difrifol a oedd yn
ymwneud â chyffuriau. Fodd bynnag, pwysleisiwyd nad oes modd rhagweld unrhyw
ddigwyddiad lladrata yn effeithiol gan nad oes patrwm i’r troseddu. Eglurwyd y
gallai ddigwydd mewn unrhyw ardal, i wahanol fathau o ddioddefwyr ac yn gallu
cael eu sbarduno gan ddefnydd alcohol a chyffuriau neu drwy anghydfodau. Er
hyn, pwysleisiwyd bod y mwyafrif helaeth o droseddwyr sydd yn lladrata yn cael
eu harestio a’u cyhuddo.
Ymfalchïwyd bod cynlluniau i osod arwyddion
ar lwybrau beicio er mwyn gwarchod unrhyw gerddwyr dall neu gyda nam ar eu
golwg rhag niwed. Gwnaed sylw eu fod yn bwysig sicrhau bod arwyddion hefyd yn
cael eu gosod er mwyn gwarchod unigolion byddar neu sydd gyda trafferthion
clyw. Yn yr un modd, rhannwyd syniadau o osod arwyddion mewn mannau cyhoeddus,
megis meysydd parcio, er mwyn atgoffa gyrwyr cerbydau trydan bod posibilrwydd
nad yw pobl yn eu clywed, er mwyn arbed damweiniau rhag digwydd. Mewn ymateb i’r
sylwadau, cytunodd Uwch Swyddog
Gweithredol Partneriaeth Diogelwch Cymunedol Gwynedd a Môn bod sylwadau
gwerthfawr wedi codi yn ystod y drafodaeth ac bydd pob ymdrech yn cael ei wneud
i’w ymgorffori i’r gwaith, os bydd y cais i ariannu’r prosiect yn cael ei
gymeradwyo. Pwysleisiwyd bod swyddogion yn chwilio am arian grant ychwanegol yn
barhaus.
Mewn ymateb i ymholiad, cadarnhaodd Pennaeth
Cynorthwyol Diogelu, Sicrwydd Ansawdd, Iechyd Meddwl a Diogelwch Cymunedol bod
atal troseddau yn erbyn menywod yn parhau i fod yn flaenoriaeth i’r
Bartneriaeth unwaith eto eleni.
Mewn ymateb i ymholiad am y gwahaniaeth rhwng
Trais Domestig a Digwyddiad Domestig, eglurodd Pennaeth Cynorthwyol Diogelu,
Sicrwydd Ansawdd, Iechyd Meddwl a Diogelwch Cymunedol nad yw digwyddiad
domestig yn achos i’r heddlu os nad oes trosedd wedi cymryd lle. Ymhelaethwyd
bod adroddiad yn cael ei wneud o bob digwyddiad domestig sydd ddim yn achos i’r
heddlu a bod y Gwasanaeth Diogelwch Cymunedol yn gwneud penderfyniad os oes
angen ymyrraeth ar achosion drwy asesu os oes gan unigolion fynediad i ofal.
Llongyfarchwyd y swyddogion ar eu gwaith o
osod mwy o gamerâu cylch cyfyng. Mewn ymateb i ymholiad os oedd y prosiect hon
yn cael ei ehangu i ardaloedd fwy gwledig, nododd Uwch Swyddog Gweithredol Partneriaeth
Diogelwch Cymunedol Gwynedd a Môn bod y prosiect penodol hwn wedi datblygu
parth diogel er mwyn gwarchod pobl mewn ardaloedd trefol. Fodd bynnag,
gobeithiwyd bydd arian grant yn caniatáu gosod mwy o gamerâu cylch cyfyng yn
ystod y flwyddyn, gan nodi bod gwaith yn mynd rhagddo er mwyn asesu’r ardaloedd
hynny ble fyddai’n fwyaf effeithiol i osod y camerâu.
Manylwyd ar brosiect ‘Peidiwch â Dwyn fy
Nyfodol’ a gynhaliwyd gan RASASC Cymru gan nodi ei fod yn cydblethu’n
effeithiol gyda’r argymhellion a gyflwynwyd yn yr Adroddiad Adolygiad Ymarfer
Plant ‘Cyfiawnder Trwy ein Dewrder’ yn ddiweddar. Mewn ymateb i ymholiadau am
fanylder o beth yw cynnwys y digwyddiad, pryd y’i cynhaliwyd, sawl ysgol sydd
wedi cymryd rhan ac os yw wedi cael ei rannu’n ehangach gyda sefydliadu megis
clybiau ieuenctid, cadarnhaodd Uwch Swyddog Gweithredol Partneriaeth Diogelwch
Cymunedol Gwynedd a Môn bod y prosiect wedi dod i ben. Fodd bynnag, eglurwyd
bod gan swyddogion gyfarfod gyda swyddogion grantiau yn y dyfodol agos a bydd
cais yn cael ei wneud i dderbyn yr holl wybodaeth yma er mwyn ei adrodd yn ôl
i’r Aelodau yn dilyn y cyfarfod hwn. Ymhelaethodd Pennaeth Cynorthwyol Diogelu,
Sicrwydd Ansawdd, Iechyd Meddwl a Diogelwch Cymunedol bod parhad y prosiect hwn
yn ddibynnol ar arian grant gan nad os unrhyw gyllideb ar ei gyfer, gan
gydnabod nad oes modd cyfarch pob angen sydd yn codi.
Tynnwyd sylw bod Strategaeth Gogledd Cymru Mwy
Diogel 2025-28 yn nodi ‘Mynd i’r afael â Thrais Difrifol’ gan gynnwyd trawma yn
ystod plentyndod, fel Blaenoriaeth. Mewn ymateb i ymholiad ar ba gamau
gweithredu sydd ar waith er mwyn gwireddu’r blaenoriaeth hon drwy gydweithio
gyda partneriaid tra hefyd yn ystyried heriau ychwanegol mewn ardaloedd
gwledig, eglurodd yr Aelod Cabinet bod Bwrdd Rhanbarthol yn edrych ar y camau
gweithredu yn ymwneud â’r mater hwn. Pwysleisiwyd bod y gwaith yn flaenoriaeth
ac bod hyfforddiant mandadol wedi cael ei gyflwyno i’r Bartneriaeth a’i fod yn
cael ei raeadru i lawr i bob sefydliad er mwyn sicrhau bod pawb yn ymwybodol
o’r dull mwyaf priodol o weithredu mewn sefyllfaoedd o’r fath.
Mewn ymateb i ymholiad am y gwaith mae’r
Cyngor yn ei wneud er mwyn derbyn achrediad Trawma Wybodus, cytunodd yr Aelod
Cabinet ei fod yn waith pwysig y dymunai ei weld yn cael ei gyflawni.
Ymhelaethwyd ei fod yn hanfodol bod pawb yn ymwybodol o drawma a sut mae
symptomau o drawma posib yn gallu ymddangos mewn unigolion, gan bwysleisio bod
hyfforddiant trawma wybodus yn flaenoriaeth. Sicrhawyd y gobeithiwyd bydd cais
yn cael ei gyflwyno yn fuan er mwyn gallu derbyn achrediad Trawma Wybodus, gan
ddiolch i bawb sydd wedi bod yn gweithio tuag ato hyd yma.
Mewn ymateb i ymholiad ar ddata am y nifer o
sesiynau a'r nifer o unigolion sydd wedi cyflawni hyfforddiant VAWDASV (Trais
yn Erbyn Menywod, Cam-Drin Domestig a Thrais Rhywiol), nododd Pennaeth
Cynorthwyol Diogelu, Sicrwydd Ansawdd, Iechyd Meddwl a Diogelwch Cymunedol bod
gan y swyddogion y data perthnasol ac y byddai’n cael ei rannu gyda’r Aelodau
yn dilyn y cyfarfod hwn. Ychwanegwyd y bydd y wybodaeth hon yn cael ei gynnwys
o fewn yr Adroddiad Blynyddol yn y dyfodol.
Mewn ymateb i ymholiad ar sut mae prosiectau
yn cael eu cynnwys neu ei dynnu yn ôl o waith y Bartneriaeth, eglurodd yr Aelod
Cabinet mai’r Bartneriaeth ei hun sydd yn penderfynu hynny o fewn ei
gyfarfodydd. Ymhelaethodd y Pennaeth Cynorthwyol Diogelu, Sicrwydd Ansawdd,
Iechyd Meddwl a Diogelwch Cymunedol bod y Bartneriaeth yn edrych ar Gynllun
Blynyddol Rhanbarth Gogledd Cymru yn gyntaf ac yna yn blaenoriaethu prosiectau
i gyd fynd ag o. Eglurodd Uwch Swyddog Gweithredol Partneriaeth Diogelwch
Cymunedol Gwynedd a Môn bod y Cynllun Blynyddol nesaf yn cael ei gymeradwyo ym
mis Ebrill ac bydd y Bartneriaeth yn cydweithio gyda’r Rhanbarth er mwyn
datblygu unrhyw flaenoriaethau newydd yn unol â’r angen. Ymhellach,
pwysleisiodd y Prif Arolygydd bod Heddlu
Gogledd Cymru yn rhannu data gyda’r Bartneriaeth yn gyson, ar lefelau
rhanbarthol a chymunedol, er mwyn sicrhau ei fod yn gallu blaenoriaethu
prosiectau yn unol â’r data hynny.
Tynnwyd sylw y byddai’n ddefnyddiol derbyn
map o fewn yr Adroddiad Blynyddol hwn i’r dyfodol er mwyn gallu gweld os oes
ardaloedd gyda mwy o droseddau ac i ystyried os yw’r ardaloedd hynny yn fannau
twristiaeth poblogaidd. Mewn ymateb i’r sylwadau, cadarnhaodd y Prif Arolygydd
bod modd datblygu map o’r fath a byddai’n ymdrechu i’w gynnwys o fewn yr
adroddiadau i’r dyfodol. Diolchodd yr Aelod Cabinet i Heddlu Gogledd Cymru am
eu cydweithrediad parhaus ac am eu parodrwydd i rannu data yn rheolaidd gyda’r Bartneriaeth.
Diolchwyd am yr adroddiad
Penderfynwyd:
·
Derbyn yr adroddiad gan nodi’r sylwadau a gyflwynwyd yn ystod y
drafodaeth.
·
Gofyn bod Adroddiadau Blynyddol yn y dyfodol yn cynnwys data
am fesurau perfformiad gan gynnwys mesurau yng nghyswllt troseddu, a map sy’n
amlygu lleoliad troseddau.
·
Gofyn i dderbyn data a gwybodaeth
bellach am y sesiynau ‘Peidiwch â Dwyn fy nyfodol’, cynhaliwyd gan RASASC Cymru
(Canolfan Gefnogi Trais a Cham-drin Rhywiol).
·
Gofyn am ddata am y nifer o sesiynau a’r nifer o unigolion
sydd wedi cyflawni hyfforddiant VAWDASV (Trais yn Erbyn Menywod, Cam-Drin
Domestig a Thrais Rhywiol), a bod y data hwn yn cael ei gynnwys o fewn yr
Adroddiad Blynyddol yn y dyfodol.
·
Annog Cyngor Gwynedd i symud ymlaen i dderbyn achrediad
‘Cyngor Trawma Wybodus’.
Dogfennau ategol: