(A)
RHYBUDD O GYNNIG GAN Y
CYNGHORYDD GRUFFYDD WILLIAMS
Yn
unol â’r Rhybudd o Gynnig a dderbyniwyd oddi wrtho yn unol ag Adran 4.19 y
Cyfansoddiad, bydd y Cynghorydd Gruffydd Williams yn cynnig fel a ganlyn:-
Ym
mis Ionawr 2026, cafwyd tro u bedol gan Lywodraeth San Steffan parthed eu
cynlluniau i wneud cardiau adnabod digidol yn orfodol ar gyfer profi'r
hawl i weithio,a hynny yn dilyn ymateb sylweddol gan Aelodau o’r
cyhoedd gyda deiseb hefo dros 3 mil yn cael ei gyflwyno gerbron y Llywodraeth
yn datgan eu gwrthwynebiad i DI . Er fod y gofyniad gorfodol am gyflogaeth
wedi'i ollwng, mae'r llywodraeth yn bwriadu symud prosesau dilysu ar-lein erbyn
2029, gan arwain at bryderon y bydd system adnabod ddigidol yn dal i gael ei
chyflwyno'n raddol drwy ‘r drws cefn fel petai
Bod
y Cyngor yma yn llwyr gwrthwynebu
cyfundrefn Digital Identification a bod Cyngor Gwynedd yn
galw ar Llywodraeth Cymru i wrthwynebu DI yn unol a ‘r Llywodraeth yn yr Alban
a hefyd yn unol a sawl awdurdod lleol ledled Gwledydd Prydain . Ni ddylai cyfleustra byth ddod ar draul rhyddid personol.
(B)
RHYBUDD O GYNNIG GAN Y
CYNGHORYDD ELIN HYWEL
Yn
unol â’r Rhybudd o Gynnig a dderbyniwyd oddi wrtho yn unol ag Adran 4.19 y
Cyfansoddiad, bydd y Cynghorydd Elin Hywel yn cynnig fel a ganlyn:-
Mae’r Cyngor hwn yn
cydnabod mai ymddiriedaeth yw sylfaen democratiaeth. Gwyddom fod digwyddiadau
diweddar yn lleol, yn genedlaethol ac yn rhyngwladol wedi tanseilio’r berthynas
honno â phobl Gwynedd. Ni all democratiaeth weithredu’n iach heb ymddiriedaeth
y cyhoedd yn y rhai sy’n eu cynrychioli; yr ymddiriedaeth honno sy’n galluogi
pobl i gymryd rhan mewn democratiaeth leol ac, yn ei thro, yn sicrhau eu llais
wrth lunio eu dyfodol.
Noda dystiolaeth gan yr
Office for National Statistics fod ymddiriedaeth mewn
gwleidyddiaeth a gwleidyddion ar lefel isel iawn, gyda dim ond un o bob pump yn
ymddiried mewn pleidiau gwleidyddol, a bod cysylltiad uniongyrchol rhwng diffyg
ymddiriedaeth a diffyg cyfranogiad.
Yn wyneb hynny, mae’r
Cyngor hwn yn nodi’r cyfranogiad isel yn etholiad Cyngor Gwynedd 2022, yn unol
â thueddiadau ehangach ledled Cymru, gyda thua 38–39% yn pleidleisio, a bod 28
o’r 69 sedd wedi eu hethol yn ddi-wrthwynebiad, gan olygu nad oedd gan
nifer fawr o etholwyr Gwynedd ddewis democrataidd.
Cydnabu’r y Cyngor
bod y ffigyrau hyn yn amlygu her ddifrifol i iechyd democratiaeth leol ac i’r
berthynas rhwng etholwyr a’u cynrychiolwyr.
Cydnabu’r mai ein
hymddygiad ni fel arweinwyr cyhoeddus sy’n gosod safon y drafodaeth
ddemocrataidd. Na ellir adeiladu ymddiriedaeth, na chynyddu
cyfranogiad, oni bai ein bod ni’n modelu’r gwerthoedd hynny ein
hunain.
Mae’r Cyngor hwn yn
croesawu camau Y Senedd drwy Ddeddf Etholiadau a Chyrff Etholedig
(Cymru) i gryfhau uniondeb bywyd cyhoeddus a gosod gonestrwydd a gwirionedd
wrth wraidd ein diwylliant democrataidd.
Yn unol â hyn, mae’r
Cyngor hwn yn datgan yn glir mai arnom ni, yn bersonol ac ar y cyd, y mae’r
ddyletswydd i gynnal ac adfer ymddiriedaeth y cyhoedd.
Ymrwymwn i’r gwir, i
dryloywder, i degwch ac i barch – conglfeini ein hawl i gynrychioli pobl
Gwynedd.