Agenda item

Hedd Vaughan-Evans, Cyfarwyddwr Portffolio, i gyflwyno’r adroddiad.  

Cytuno i sefydlu Cronfa Chwyddiant Costau ar gyfer 2026/27 a darparu £3.96m o gyllid y Cynllun Twf i’r gronfa wrth gefn i’w gychwyn.

Cymeradwyo’r meini prawf ar gyfer y Gronfa Chwyddiant Costau a’r matrics penderfyniadau a dirprwyedig.

Cyflwynwyd yr adroddiad gan y Cyfarwyddwr Portffolio.

PENDERFYNIAD

Cytuno i sefydlu Cronfa Chwyddiant Costau ar gyfer 2026/27 a darparu £3.96m o gyllid y Cynllun Twf i’r gronfa wrth gefn i’w gychwyn.

Cymeradwyo’r meini prawf ar gyfer y Gronfa Chwyddiant Costau a’r matrics penderfyniadau a dirprwyedig.

RHESYMAU DROS Y PENDERFYNIAD

Cynnig sefydlu Cronfa Chwyddiant Costau i gefnogi prosiectau cymeradwy (cymeradwyaeth Achos Cyfiawnhad Busnes) neu Achos Busnes Llawn) gyda chostau uwch na ellir eu lliniaru, er mwyn sicrhau bod prosiectau’n cael eu cyflawni yn ystod 2026/27. Byddai £3.96 cychwynnol yn cael ei ddyrannu i’r Gronfa Chwyddiant Costau (i’w adolygu ymhen chwe mis) gan adael £28m o gyllid heb ei ddyrannu ar gael i brosiectau’r Rhestr Wrth Gefn.

TRAFODAETH

Eglurwyd mai diben yr adroddiad yw sefydlu Cronfa Chwyddiant Costau er mwyn cynorthwyo datblygiad prosiectau drwy gydol y flwyddyn ariannol, yn dilyn heriau fforddiadwyedd fel y nodwyd yn gynharach o fewn y cyfarfod hwn. Ystyriwyd byddai sefydlu’r gronfa hon yn sicrhau bod modd parhau gyda graddfa ddatblygol prosiectau a sicrhau momentwm i’r dyfodol wrth i fwy o Achosion Busnes gael eu cymeradwyo. Nodwyd bod sefydlu’r gronfa hon yn deillio o brofiadau a gafwyd pan fu oediad ym mhrosiectau yn dilyn y rhyfel yn Wcráin, ac i atal yr oediad hynny yn y dyfodol.

Cynigiwyd dyrannu £3.96miliwn o gyllideb sydd heb ei ddyrannu o’r Gronfa Wrth Gefn, i sefydlu’r gronfa, gan sicrhau y byddai hyn yn cael ei adolygu ymhen chwe mis. Pwysleisiwyd byddai £28miliwn yn parhau i fod ar gael ar gyfer y Rhestr Wrth Gefn.

Cadarnhawyd byddai meini prawf penodol yn cael ei ddefnyddio er mwyn canfod os yw prosiectau yn gymwys am gyllideb. Nodwyd bod y gronfa yn targedu prosiectau sydd eisoes wedi datblygu’n rhannol, gyda chyfnodau caffael wedi ei gwblhau a bod cyflenwr wedi cael ei adnabod. Ymhelaethwyd y disgwylir bod trafodaethau gyda chyflenwyr er mwyn lleihau costau yn angenrheidiol ble’n bosib er mwyn bod yn gymwys ar gyfer arian o’r gronfa. Pwysleisiwyd bod angen i unrhyw ddyraniad o’r gronfa i brosiect arwain yn uniongyrchol at lwyddiant y prosiect hwnnw i fod yn weithredol.

Adroddwyd byddai cyfraniad y Cynllun Twf tuag at y cyllid ychwanegol yn cael ei gapio ar gyfradd ganrannol yr ymyrraeth bresennol, pan fo’r Cynllun Twf yn ariannwr lleiafrifol ar y prosiect. Yn wahanol, mewn achosion ble mai’r Cynllun Twf yw’r prif ariannwr ar gyfer y prosiect, bydd cyfraniad y Cynllun Twf tuag at gyllid ychwanegol o’r gronfa hon yn cael ei gyfyngu i 50% o’r cyllid ychwanegol sydd ei angen. Pwysleisiwyd bod y cyfyngiadau hyn wedi bod yn werthfawr iawn yn y gorffennol er mwyn sicrhau bod costau prosiectau yn cael eu rhannu gyda noddwyr prosiect ac yn fodd llwyddiannus o sicrhau bod prosiectau yn datblygu’n effeithiol.

Eglurwyd y byddai gweithdrefnau mewn lle i ddirprwyo penderfyniadau ar wariant y gronfa i swyddogion, mewn cydweithrediad gyda’r Cadeirydd, Is-gadeirydd a swyddogion statudol.

Yn ystod y drafodaeth, cyflwynwyd y sylwadau a ganlyn:-

Pryderwyd byddai’r defnydd o’r gronfa hon yn arwain at ymestyn prosiectau ble fyddai posibilrwydd y byddent yn cael eu gwrthod o fewn hinsawdd economaidd well, gan nodi byddai hynny yn disodli cyllidebau o’r prosiectau hynny ble mae sicrwydd y byddent yn dod yn weithredol. Nodwyd bod angen rheoli risgiau er mwyn sicrhau nad oes arian yn cael ei wastraffu.

Derbyniwyd sylwadau gan yr Ymgynghorydd Anweithredol a amlygwyd bod gweithredu yn gyflym mewn adegau ble mae’r hinsawdd economaidd yn heriol, gan fod chwyddiant costau yn digwydd yn raddol dros amser, a byddai gweithredu’n gyflym yn negydu ei effeithiau.

Diolchwyd am yr adroddiad.