Agenda item

• Nodi cynnwys Siarter Angor Rhanbarthol Gogledd Cymru a gymeradwywyd gan y Bwrdd Partneriaeth Rhanbarthol ar yr 8fed Mai 2026.

• Nodi'r gwaith croesgyfeirio a gwblhawyd rhwng ymrwymiadau'r Siarter a blaenoriaethau Cynllun Cyngor Gwynedd 2023-28 a gwaith dydd i ddydd y Cyngor.

• Cydnabod bod gwaith presennol y Cyngor eisoes yn cyfrannu'n sylweddol at gyflawni amcanion y Siarter, a bod cyfle i ystyried cyfleoedd i gryfhau’r cyfraniadau hyn yn unol â blaenoriaethau Cynllun y Cyngor

• Nodi’r cyfle i rannu dysgu o’r broses croesgyfeirio, ynghyd ag enghreifftiau o ymarfer nodedig, gyda phartneriaid eraill dros y rhanbarth fel rhan o ymrwymiad y Cyngor i’r Fframwaith Lles, Atal ac Angor a gymeradwywyd gan y Bwrdd Partneriaeth Ranbarthol ar yr 8fed Mai 2026

Cyflwynwyd yr adroddiad gan Cyng. Dilwyn Morgan.

PENDERFYNIAD

• Nodi cynnwys Siarter Angor Rhanbarthol Gogledd Cymru a gymeradwywyd gan y Bwrdd Partneriaeth Rhanbarthol ar yr 8fed Mai 2026.

• Nodi'r gwaith croesgyfeirio a gwblhawyd rhwng ymrwymiadau'r Siarter a blaenoriaethau Cynllun Cyngor Gwynedd 2023-28 a gwaith dydd i ddydd y Cyngor.

• Cydnabod bod gwaith presennol y Cyngor eisoes yn cyfrannu'n sylweddol at gyflawni amcanion y Siarter, a bod cyfle i ystyried cyfleoedd i gryfhau’r cyfraniadau hyn yn unol â blaenoriaethau Cynllun y Cyngor

• Nodi’r cyfle i rannu dysgu o’r broses croesgyfeirio, ynghyd ag enghreifftiau o ymarfer nodedig, gyda phartneriaid eraill dros y rhanbarth fel rhan o ymrwymiad y Cyngor i’r Fframwaith Lles, Atal ac Angor a gymeradwywyd gan y Bwrdd Partneriaeth Ranbarthol ar yr 8fed Mai 2026

TRAFODAETH

Eglurwyd bod y Siarter wedi’i seilio ar y gred y gall sefydliadau mawr cyhoeddus yr ardal ddefnyddio eu dylanwad i greu budd economaidd a chymdeithasol i gymunedau lleol. Aethpwyd ymlaen i nodi mai’r Bwrdd Partneriaeth Rhanbarthol sy’n arwain ar y Siarter, fel rhan o waith ehangach y Fframwaith Lles, Atal ac Angor Rhanbarthol. Esboniwyd mai pwrpas yr adroddiad yw amlygu sut mae gwaith dydd i ddydd y Cyngor eisoes yn cyfrannu at amcanion y Siarter. Cynigiwyd efallai bod cyfle i edrych ar be all y Cyngor ei wneud i annog staff i wneud mwy yn eu cymunedau yn ogystal.

Datganwyd bod y Bwrdd Partneriaeth Rhanbarthol eisoes wedi mabwysiadu’r Siarter. Tynnwyd sylw at yr hunanasesiad sydd wedi ei gwblhau o waith y Cyngor yn erbyn yr eitemau sydd yn y Siarter, ac amlygwyd bod rhan helaeth o'r sgoriau yn gyson ond bod un maes yn isel. Manylwyd ar hyn gan nodi bod sawl sefydliad yn rhoi amser i’w staff fynd i wirfoddoli, a chynhigiwyd bod hyn yn rhywbeth i’w ystyried wrth fynd ymlaen. Adroddwyd bod awydd i ddefnyddio’r wybodaeth a’r drafodaeth hon er mwyn galluogi i hyn fwydo i mewn i ystyriaethau strategol wrth fynd ymlaen.

Croesawyd Rheolwr Partneriaethau Strategol, Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr i’r cyfarfod. Amlygwyd mai un o’r dangosyddion a gaiff eu hystyried gan y Tîm Iechyd Cyhoeddus wrth asesu iechyd y boblogaeth yw disgwyliad oes, ac esboniwyd bod y dangosydd hwn yn dirywio yng Ngogledd Cymru. Dywedwyd bod gwahaniaeth yn y dangosydd hwn rhwng y bobl hynny sydd fwyaf a lleiaf difreintiedig yn ein cymunedau. Er bod nifer o ffactorau yn chwarae rhan yma, nodwyd mai dangosyddion ehangach megis addysg, bod mewn swydd sy’n talu’n deg, byw mewn tŷ clyd a chymunedau diogel, sy’n cael y dylanwad mwyaf ar iechyd a lles ac felly mai dyma sydd wrth wraidd y gwaith hwn. Datgelwyd mai’r Cyngor yw’r cyntaf yng ngogledd Cymru i fynd drwy’r broses o hunanasesu, gan ategu y caiff llawer o’r gwaith sydd yn y Siarter ei wneud yn barod o fewn y Cyngor. Aethpwyd ymlaen i annog y Cyngor i edrych ar sut y gellir cryfhau’r agweddau hyn ymhellach, ac ystyried pa gyfleoedd sydd i rannu ymarfer nodedig tu allan i’r sefydliad.

Sylwadau’n codi o’r drafodaeth:

Cydnabuwyd bod sgôr y Cyngor wrth annog a galluogi staff i gymryd rhan mewn gweithgarwch cymunedol a gwirfoddol yn is na’r sgorau eraill yn yr hunanasesiad, ac awgrymwyd efallai ei fod yn rhywbeth gall y Cyngor ei ystyried wrth fynd ymlaen. Ategwyd y gall annog staff i wirfoddoli gyfrannu at ymgais y Cyngor i gryfhau darpariaethau a chyfrannu’n gadarnhaol at ein cymunedau.