Agenda item

Ystyried yr Adroddiad Gwrthwynebu, y crynodeb o’r gwrthwynebiadau statudol a dderbyniwyd yn ystod y cyfnod gwrthwynebu, a’r ymatebion a roddwyd i’r gwrthwynebiadau hynny, ac wedi gwneud hynny, gadarnhau’n derfynol y cynnig a roddwyd drwy hysbysiad statudol i gau Ysgol Nebo ar 31 Rhagfyr 2026 a darparu lle i ddysgwyr yn Ysgol Llanllyfni o 1 Ionawr 2027 ymlaen, yn unol ag Adran 53 o Ddeddf Safonau a Threfniadaeth Ysgolion (Cymru) 2013 a gofynion y Cod Trefniadaeth Ysgolion (011/2018).

Cyflwynwyd yr adroddiad gan Cyng. Dewi Jones

PENDERFYNIAD

Ystyried yr Adroddiad Gwrthwynebu, y crynodeb o’r gwrthwynebiadau statudol a dderbyniwyd yn ystod y cyfnod gwrthwynebu, a’r ymatebion a roddwyd i’r gwrthwynebiadau hynny, ac wedi gwneud hynny, gadarnhau’n derfynol y cynnig a roddwyd drwy hysbysiad statudol i gau Ysgol Nebo ar 31 Rhagfyr 2026 a darparu lle i ddysgwyr yn Ysgol Llanllyfni o 1 Ionawr 2027 ymlaen, yn unol ag Adran 53 o Ddeddf Safonau a Threfniadaeth Ysgolion (Cymru) 2013 a gofynion y Cod Trefniadaeth Ysgolion (011/2018).

TRAFODAETH

Cydnabuwyd bod yr eitem gerbron yn hynod anodd, a soniwyd am rôl arbennig ysgolion gwledig o fewn eu cymunedau. Pwysleisiwyd nad yw’r cynnig hwn yn deillio o unrhyw fethiant yn ansawdd yr addysg yn yr Ysgol.

Eglurwyd am y newid yn nemograffeg y sir a olygai bod llai o blant oed cynradd bellach yng Ngwynedd o’i gymharu â 10 mlynedd yn ôl. Ymhelaethwyd ar hyn gan nodi bod yr her hon yn gyffredin ar draws y wlad, gyda lleihad mewn cyfraddau geni a ffactorau economaidd a chymdeithasol ehangach yn chwarae rhan yma. Cyfeiriwyd at ddyletswydd y Cyngor i gynllunio’n strategol ar gyfer anghenion cenedlaethau’r dyfodol.

Diolchwyd i holl gymuned Ysgol Nebo am eu cyfraniadau dros y blynyddoedd.

Croesawyd Aelod Lleol Ward Clynnog i’r cyfarfod.

Deallwyd yr hyn sydd wedi arwain at gyflwyno’r eitem hon, gan gydnabod y niferoedd isel o ddisgyblion sydd yn yr Ysgol a’r gost uchel fesul disgybl. Mynegwyd tristwch am y ffaith fod y disgyblion yn Ysgol Nebo yn gwneud cynnydd da yn y dosbarthiadau bach hyn, a chredwyd y dylid datblygu’r Ysgol fel darpariaeth i gefnogi plant sydd angen cefnogaeth ychwanegol. Pe bai’r cynnig yn cael ei dderbyn, gobeithiwyd bod gan y Cyngor gynllun ar gyfer y plant hynny sydd angen darpariaeth fel hon, a chydnabuwyd y pwysau sydd ar y

gwasanaethau presennol yn y maes hwn. Pryderwyd hefyd am y cynnydd yn y niferoedd sy’n derbyn addysg gartref. Soniwyd am bwysigrwydd y cyswllt personol hwnnw rhwng yr adran Addysg â chymuned yr Ysgol wrth fynd drwy’r broses hon. Cyfeiriwyd yn ogystal at gyfraniadau O.P. Hughes i’r Ysgol. Diolchwyd i bawb sydd wedi ymwneud â’r Ysgol dros y blynyddoedd.

Talwyd teyrnged i staff a chymuned yr Ysgol, a chyfeiriwyd at urddas y ffordd y mae’r adran a’r Ysgol wedi gweithio gyda’i gilydd drwy’r broses. Manylwyd ar gyfrifoldeb yr awdurdod i adolygu stad ysgolion ac i sicrhau gwerth gorau am arian. Soniwyd am y prosesau sydd rhaid eu dilyn, gan gadarnhau y caiff y prosesau hyn eu hadolygu. Unwaith y mae penderfyniad terfynol wedi cael ei wneud, sicrhawyd y bydd yr adran yn cyd-weithio gyda’r tîm adnoddau dynol i gefnogi staff, ac yn cefnogi’r plant drwy gynlluniau unigol. Nodwyd mai lles a chynaliadwyedd addysg i’r plant a phobl ifanc yw’r flaenoriaeth.

Sylwadau’n codi o’r drafodaeth:

·       Mewn ymateb i gwestiwn ynglŷn ag effaith cau’r Ysgol ar y Gymraeg yn y gymuned, cadarnhawyd bod asesiadau effaith ar y Gymraeg wedi eu llunio ar y cynnig a'u bod yn ystyried unrhyw dystiolaeth newydd sydd wedi dod i’r amlwg drwy gydol y broses. Adnabuwyd bod effaith ieithyddol posib ar y gymuned ac yn addysgol, ond aethpwyd ymlaen i nodi bod y Gymraeg yn gadarn yn yr ysgol amgen a bod anogaeth i’r ysgol amgen ehangu ei gweithgarwch i gynnwys cymuned Nebo.

·       Nodwyd yr angen i resymoli stad ysgolion er mwyn gallu ceisio cynorthwyo plant y Sir i gyrraedd eu llawn botensial. Cyfeiriwyd at ddarpariaethau sydd ar gael mewn ysgolion eraill er mwyn cefnogi’r plant, a’r cyfuniad o geisio sicrhau tegwch a chysondeb o ran darpariaeth o fewn ysgolion y Sir a’r profiadau y caiff y plant.

·       Wrth gyfeirio at y nifer o blant a gaiff eu haddysgu gartref a’r gefnogaeth sydd ar gael i blant â gwahanol anghenion, cydnabuwyd efallai nad yw’r ddarpariaeth bresennol yn cyrraedd y nod ar bob achlysur. Nodwyd bod trafodaethau cenedlaethol yn mynd rhagddo ynglŷn â’r system fregus hon a’r angen am gyllid, er enghraifft. Soniwyd hefyd am y cyfrifoldeb i adeiladu cyfundrefn deg ar draws y Sir, ac ar gyfer y dyfodol.