Agenda item

Cymeradwyo a mabwysiadu’r Compact: Cytundeb Cydweithio Cyngor Gwynedd a’r Trydydd Sector fel fframwaith strategol ar gyfer y berthynas rhwng y Cyngor a sefydliadau'r Trydydd Sector yng Ngwynedd.

Cyflwynwyd yr adroddiad gan Cyng. Dilwyn Morgan.

PENDERFYNIAD

Cymeradwyo a mabwysiadu’r Compact: Cytundeb Cydweithio Cyngor Gwynedd a’r Trydydd Sector fel fframwaith strategol ar gyfer y berthynas rhwng y Cyngor a sefydliadau'r Trydydd Sector yng Ngwynedd.

TRAFODAETH

Amlygwyd pwysigrwydd y berthynas rhwng y Cyngor a sefydliadau’r Trydydd Sector, a diolchwyd i’r sector am eu cyfraniad at lesiant pobl y Sir.

Eglurwyd bod y Compact yn ddarn o waith sydd wedi bod yn cael ei wneud gan y Cyngor mewn partneriaeth agos gyda Mantell Gwynedd ers tro bellach.

Esboniwyd bod y Compact yn arddangos sut y mae’r Cyngor yn bwriadu cyd-weithio gyda’r Trydydd Sector er mwyn ceisio sicrhau y caiff dyletswyddau’r  Cyngor eu diwallu a’u cyflawni’n rhagorol.

Nodwyd bod ymgynghori eang wedi cael ei wneud mewn perthynas â’r Compact, a rhan o’r ymgynghori hynny wedi cael ei wneud gyda Mantell Gwynedd.

Adnabuwyd gwerth cyd-weithio â’r Trydydd Sector er mwyn peidio dyblygu gwasanaethau, a gan eu bod yn aml yn agosach at gymunedau, ac felly’n gallu darparu gwasanaethau mewn dull sy’n ymwybodol o egwyddorion a gwerthoedd y cymunedau hynny.

Croesawyd Prif Swyddog Mantell Gwynedd i’r cyfarfod.

Tynnwyd sylw at y ffaith bod cryn amser wedi pasio ers y tro diwethaf i’r Compact gael ei adolygu. Er mai dogfen gychwynnol yw hon, cadarnhawyd y bydd cynllun gweithredu mewn lle a chaiff ei effaith ei fesur yn ogystal. Datgelwyd bod y tirlun wedi newid yng Nghymru gyda deddfwriaeth newydd bellach mewn grym, ac o ganlyniad, roedd angen edrych ar y berthynas rhwng y Cyngor a’r Trydydd Sector mewn ffordd ychydig yn wahanol.

Mynegwyd balchder bod cytundeb cyd-weithio da bellach mewn lle rhwng y Sector a’r Cyngor. Ymhelaethwyd ar yr ymgynghori sylweddol a wnaethpwyd ar y ddogfen dros gyfnod o flwyddyn a mwy, gyda rhwydweithiau amrywiol y Sector wedi cael mewnbwn iddi a sawl cyfle i ddarparu adborth. 

Manylwyd ar y Trydydd Sector eang sydd yng Ngwynedd, gan bwysleisio'r angen a’r awydd i gydweithio â phartneriaid i sicrhau ffyniant. Nodwyd bod y ddogfen yn arddangos yr ymddiriedaeth rhwng y ddwy sector yn y Sir, a diolchwyd i’r unigolion hynny a fu’n gefnogol iawn o’r Sector yn yr ymgais i gyrraedd y pwynt hwn lle mae Compact mewn lle. Soniwyd am y ddibyniaeth rhwng y Cyngor a’r mudiadau Trydydd Sector er mwyn gallu darparu’r holl wasanaethau effeithiol. Ynghyd â’r cynllun gweithredu a fydd mewn lle, amlygwyd y bydd Grŵp Cyswllt Trydydd Sector yn gyrru’r gwaith yn ei flaen.

Pwysleisiwyd mai lles pobl Gwynedd sydd wrth wraidd y Compact hwn.

Yn ogystal, diolchwyd i’r Pwyllgor Craffu Gofal am eu gwaith wrth graffu ar yr eitem.     

Sylwadau’n codi o’r drafodaeth:

·       Crybwyllwyd pwysigrwydd y Trydydd Sector i’r economi yn ogystal, ac ymfalchïwyd yn y cyd-weithio da sydd bellach i’w weld rhwng y ddwy sector. Nodwyd bod mesur gwerth gwaith yn bosib ac yn rhywbeth sy’n mynd rhagddo drwy weithio ar y cyd gyda Mantell Gwynedd. Esboniwyd bod mesur llwyddiant y Compact yn heriol, ond bod bwriad ail gydio yn y cyfarfodydd hynny efo’r Trydydd Sector gan ofyn am eu hadborth. Soniwyd am y shifft y Cyngor o fod yn gomisiynydd i fod yn bartner sy’n cyd-weithio, ond bod angen ffordd o fesur y newid hwnnw. Ychwanegwyd bod posib defnyddio egwyddorion sydd wedi’u sefydlu er mwyn mesur gwerth cymdeithasol y Compact yn ogystal.

·       Cwestiynwyd y penderfyniad ynglŷn ag enw’r Compact yn sgil adborth o’r ymgynghori. Mewn ymateb, cadarnhawyd bod yr adborth wedi i’w ystyried ond mai Compact yw’r term a gaiff ei ddefnyddio gan Lywodraeth Cymru, Llywodraeth y Deyrnas Unedig a Chynghorau eraill, felly penderfynwyd cadw at yr enw hwnnw.

·       Cytunwyd bod mudiadau’r cymunedol yn agosach at lawr gwlad ac felly bod modd iddynt ddarparu gwasanaeth mewn modd llai ffurfiol efallai. Cyfeiriwyd yn ogystal at hyblygrwydd mudiadau Trydydd Sector.

·       Holwyd pwy fydd yn cynrychioli’r Cyngor ar y Grŵp Cyswllt Trydydd Sector hwn o ran swyddogion a chynghorwyr. Nodwyd y bydd swyddogion ac uwch swyddogion o amryw o adrannau’r Cyngor yn rhan o’r Grŵp, ond y byddai’n syniad edrych ar yr eitemau hynny sydd ar agendau'r cyfarfodydd gan wahodd y swyddogion perthnasol i’r eitemau hynny. O ran Cynghorwyr, awgrymwyd y byddai’n syniad i’r aelodau Cabinet perthnasol fod yn bresennol, ond eu bod yn agored i unrhyw argymhellion gan y Cabinet ynglŷn â hyn. 

·       Mewn ymateb i gwestiwn ynglŷn ag a yw mentrau cymdeithasol yn ran o’r Compact hwn, datganwyd bod unrhyw sefydliad sy’n ceisio gwneud budd i’r gymuned leol yn ddi elw yn rhan o’r hyn a gaiff ei ystyried yn Drydydd Sector.

·       Diolchwyd am y Trydydd Sector cryf sydd yng Ngwynedd, a sicrhawyd ymrwymiad y Cyngor i’r Compact ac i’r Cynllun Gweithredu sydd i ddilyn.