Rhaglen a chofnodion

I dderbyn unrhyw ymddiheuriadau am absenoldeb.

Derbyniwyd ymddiheuriadau gan:

•           Dafydd Gibbard (Prif Weithredwr)

•           Y Cynghorydd Gwilym Jones (Llywodraethwr Dwyfor: Ysgol Borthygest)

•           David Healey (Ysgol Friars)

•           Nia Puw (Ysgol Gynradd Llanrug)

•           Jano Owen (Ysgol Bro Idris)

•           Gwion Owens (Ffederasiwn Cefn Coch a Thalsarnau)

I dderbyn unrhyw ddatganiadau o fuddiant personol.

Ni dderbyniwyd unrhyw ddatganiadau o fuddiant personol.

Nodi unrhyw eitemau sy’n fater brys ym marn y Cadeirydd fel y gellir eu hystyried.

Dim i’w nodi.

I gadarnhau cofnodion y cyfarfod blaenorol a gynhaliwyd ar 02 Rhagfyr 2024.

Llofnododd y Cadeirydd gofnodion y cyfarfod blaenorol o’r Fforwm a gynhaliwyd ar 02 Rhagfyr, 2024 fel rhai cywir.

I drafod unrhyw faterion sy’n codi o’r cofnodion nad ydynt yn ymddangos ar y Rhaglen.

Dim i’w nodi.

I ystyried data a gyflwynwyd ar gyfer 2025/26.

Cyflwynwyd yr adroddiad gan y Pennaeth Addysg.

Eglurwyd bod yr adroddiad yn cael ei gyflwyno ar gais yr Aelodau er mwyn rhannu gwybodaeth ar sut mae’r adran yn dyrannu cyllideb er mwyn cefnogi safonau mewn ysgolion yng Ngwynedd.

Cadarnhawyd bod cyllideb o oddeutu £669,000 wedi ei osod ar gyfer materion rheolaethol yr Adran ar gyfer y flwyddyn ariannol 2025/26. Manylwyd bod y gyllideb hon yn ariannu cyflogau nifer o swyddogion yr Adran yn ogystal â darparu cefnogaeth i reolaeth gwasanaethau megis arlwyo, glanhau a moderneiddio.

Tynnwyd sylw at dair grant benodol gan nodi bod ansicrwydd wedi bod yn ddiweddar ynghylch faint o arian y grantiau hyn byddai'n cyrraedd yr Adran gan y Llywodraeth. Pwysleisiwyd eu bod yn grantiau pwysig gan eu bod yn cael eu defnyddio i gefnogi ailstrwythuro, Gwasanaeth Gwella Ysgolion a’r model cenedlaethol newydd i gefnogi ysgolion. Manylwyd ar y grantiau hyn gan gadarnhau bod yr Adran wedi derbyn oddeutu £200,000 drwy’r Grant Safonau. Eglurwyd bod yr arian yma yn cael ei glustnodi i GwE er mwyn cefnogi Gwasanaeth Gwella Ysgolion. Ymhelaethwyd bod £110,000 wedi cael ei dderbyn drwy grant Dysgu Proffesiynol, gan nodi bod y ffigwr hwn yn is na’r cyllid a ddarparwyd ar gyfer 2024/25. Tynnwyd sylw bod y grant hwn wedi cael ei ddyrannu i GwE yn y gorffennol ond cadarnhawyd bydd yr Adran yn dal ei afael arno yn ystod 2025/26. Yn debyg, tynnwyd sylw at grant o oddeutu £345,000 a dderbyniwyd ar gyfer cefnogi Cwricwlwm, gan gadarnhau bod yr arian hwn yn cynnwys oddeutu £98,000 er mwyn cefnogi llythrennedd a rhifedd, sydd yn gyllideb newydd ar gyfer 2025/26.

Adroddwyd bod cyllideb o £1,990,706 er mwyn ariannu gwasanaethau cefnogi safonau ar gyfer y flwyddyn ariannol 2025/26.

Eglurwyd bod Gwasanaeth Gwella ysgolion GwE yn dirwyn i ben a chadarnhawyd bod yr Adran yn cynnig ymgynghoriad ar strwythur newydd i gefnogi ysgolion a fyddai’n cynnwys rôl Pennaeth Cynorthwyol Cefnogi Ysgolion yn ogystal â Swyddogion Cefnogi Ysgolion a fyddai’n cyflawni gwaith swyddog addysg gyffredinol yn ogystal â gwaith ymgynghori cefnogi gwelliant. Pwysleisiwyd bod sylwadau wedi cael eu derbyn gan aelodau staff a all newid y model hwn, megis sicrhau bod arbenigeddau pwnc yn cael eu hystyried

Materion yn codi o’r drafodaeth:

Gofynnwyd a oes cydweithio rhanbarthol yn digwydd o fewn y strwythur newydd. Mewn ymateb, cadarnhaodd y Pennaeth Addysg nad oes cynllun i sefydlu gwasanaeth ar y cyd gyda Chyngor Sir Ynys Môn. Fodd bynnag, cadarnhawyd bod cytundeb cydweithio er mwyn sicrhau bod adnoddau ac arbenigedd yn cael eu rhannu er mwyn sicrhau bod y gwasanaeth gorau yn cael ei ddarparu i holl ysgolion. Ymhelaethwyd bod yr Adran mewn trafodaethau gyda Chyngor Bwrdeistrefol Sirol Conwy a Chyngor Sir Ceredigion er mwyn datblygu cytundeb cyffelyb er bod modelau llywodraethiant yn amrywiol o sir i sir.

I dderbyn diweddariad gan Dewi Morgan (Pennaeth Cyllid) ar Gyllideb 2025/26.

Cyflwynwyd yr adroddiad gan y Pennaeth Cyllid.

Eglurwyd bod y gyllideb ar gyfer 2025/26 wedi cael ei gyflwyno ar ffurf drafft i Aelodau Etholedig mewn cyfres o seminarau anffurfiol. Nodwyd hefyd bod y gyllideb drafft wedi cael ei graffu gan y Pwyllgor Llywodraethu ac Archwilio ar 06 Chwefror ac wedi derbyn ystyriaeth gan y Cabinet ar 11 Chwefror. Ychwanegwyd bydd penderfyniad ffurfiol yn cael ei wneud ar y gyllideb wedi i’r Cyngor Llawn rhoi ystyriaeth iddo yn y cyfarfod ar 06 Mawrth.

Cadarnhawyd bod y Cyngor wedi derbyn cynnydd grant Llywodraeth o 3.1% ar gyfer 2025/26. Nodwyd bod hyn yn uwch na’r gyfran a dybiwyd byddai’r Cyngor yn ei dderbyn ond nad oedd y cynnydd hwn yn cyfarch y cynnydd mewn cyfraddau chwyddiant dros y blynyddoedd diwethaf. Pwysleisiwyd bod y Cyngor yn ymgyrchu i’r Llywodraeth fel eu bod yn gosod isafswm o lefelau grant yn flynyddol ar gyfer yr holl awdurdodau lleol.

Rhagwelwyd bod cynnal gwasanaethau’r Cyngor yn costio £24.2miliwn yn fwy yn 2025/26 o’i gymharu â’r flwyddyn ariannol gyfredol, gan gynnwys gwariant o £7.7miliwn er mwyn cyfarch pwysau ar gyllidebau’r gwasanaethau uwchlaw chwyddiant, sy’n deillio o orwariant yn sgil diffyg cyllideb i gyfarch gwir alw am wasanaethau.

Adroddwyd bod pwysau ar wasanaethau a chwyddiant yn arwain at argymhelliad o gynnydd o 8.66% yn y Dreth Cyngor, yn ogystal â chyflwyno rhaglen o arbedion a thoriadau er mwyn gosod cyllideb gytbwys ar gyfer 2025/26. Cydnabuwyd bod y Cyngor yn ymwybodol bod hyn yn gynnydd sylweddol a fyddai’n effeithio aelwydydd Gwynedd.

Pwysleisiwyd bod Cabinet Cyngor Gwynedd wedi cymeradwyo arbedion gwerth £5.2miliwn ar gyfer cyllideb 2024/25, gyda £2,860,300 ohono wedi eu proffilio ar gyfer 2025/26. Ymhelaethwyd bydd arbedion newydd yn cael eu cyflwyno o fewn y Cyngor. Tywyswyd yr Aelodau drwy grynodeb o’r arbedion hyn ar gyfer holl adrannau’r Cyngor. Tynnwyd sylw at arbedion gwerth £151,960 o fewn yr Adran Addysg gan bwysleisio nad oes unrhyw doriad neu gynllun arbedion i’r Gwasanaeth Ysgolion o fewn y flwyddyn ariannol 2025/26. Fodd bynnag, atgoffwyd bod demograffi yn effeithio yn negyddol ar gyllidebau ysgolion dros y flwyddyn nesaf.

Manylwyd ar wahanol elfennau o’r gyllideb ysgolion gan nodi:

•           Cadarnhawyd bydd cynnydd arferol yn y cwantwm ysgolion Gwynedd yn 2025/26, gan fod polisïau’r Cyngor yn nodi’r angen i ariannu chwyddiant, incrementau cyflog a demograffi, yn wahanol i rai awdurdodau lleol eraill. Er hyn, eglurwyd bod demograffi yn elfen negyddol yng nghyllideb 2025/26 oherwydd lleihad mewn niferoedd disgyblion.

•           Eglurwyd bod cyllideb ysgolion yn cynyddu £3.1miliwn yn 2025/26 er mwyn cyfarch cynnydd mewn chwyddiant yn ogystal â chwyddiant cyfraddau tâl a lefelau pensiwn athrawon. Nodwyd bydd cynnydd i lefelau cyflogau athrawon a staff ategol a all gael eu cadarnhau o fewn y flwyddyn ariannol.

•           Ymhelaethwyd bod cynnydd mewn cyfraniadau cyflogwr o 5% ar bensiynau athrawon ers Ebrill 2024.

•           Adroddwyd bod cynnydd o £1.9miliwn mewn cost yswiriant gwladol cyflogwr yn 2025/26. Eglurwyd bod hyn yn deillio o gyhoeddiad Llywodraeth y Deyrnas Unedig i gynyddu’r gyfradd cyflogwr o 13.8% i 15.0%. Ymhelaethwyd bod trothwy Yswiriant Gwladol wedi  ...  gweld y cofnod llawn ar gyfer eitem 7.

I dderbyn diweddariad llafar ar faterion yn ymwneud â Grantiau yn 2025/26. 

Cyflwynwyd yr adroddiad llafar gan y Cyfrifydd Grŵp Ysgolion.

Eglurwyd bod Llywodraeth Cymru wedi datgan grantiau ychwanegol ar gyfer 2024/25, ar ddiwedd tymor y Nadolig.

Ymfalchïwyd bod y Cyngor wedi derbyn cynnydd i bump o’r grantiau, sef: Grant Pensiwn Athrawon, Grant Safonau, Grant Cefnogi Cydlynwyr ADY a Grant Darpariaeth ADY. Adroddwyd bod cyfanswm y cynnydd hwn oddeutu £3.7miliwn. Eglurwyd bydd yr arian yma yn gwella cynydd balansau ysgolion gan nad ydynt wedi cael y cyfle i gynllunio ei wariant.

Atgoffwyd bod oddeutu £200,000 o arian grant Dyraniad Integreiddio wedi cael ei roi o’r neilltu ar ddechrau’r flwyddyn ariannol er mwyn sicrhau bod arian ar gael os oes plant all-sirol yn symud i gael addysg yng Ngwynedd. Mynegwyd balchder bod y mwyafrif o baneli integreiddio bellach wedi cael eu cynnal a bod oddeutu £120,000 o’r arian hwn yn weddill, a fyddai’n cael ei rannu yn ôl i’r ysgolion.

Cadarnhawyd bod y codiad cyflog ar gyfer athrawon a staff ategol yn uwch na’r hyn a rhagdybiwyd gan yr Adran ar ddechrau’r flwyddyn ariannol. Pwysleisiwyd bod oddeutu £713,000 o arian grant ar gael i ddigolledu ysgolion o’r cynnydd hwn yn tâl athrawon ac oddeutu £324,000 ychwanegol ar gyfer digolledu tâl staff ategol, er mwyn ymdrechu i sicrhau nad yw ysgolion yn gorwario ar y ffactorau hyn o fewn eu cyllidebau unigol.

Nodwyd hefyd bod addasiad yn cael ei wneud yn dilyn lleihad mewn costau chwyddiant ar gyfer costau nwy'r ysgolion. Eglurwyd bod mwy o arian wedi cael ei glustnodi nag oedd ei angen oherwydd bod y prisiau a broffwydwyd ar ddechrau’r flwyddyn ariannol wedi bod yn uwch na’r wir gost.

Ymhelaethwyd ar wybodaeth a dderbyniwyd ar gyfer grantiau perthnasol ar gyfer 2025/26. Adroddwyd bod pedair grant newydd yn cael eu cyflwyno gyflwynwyd i ysgolion o 2025/26 2024/25 ymlaen yn dilyn adolygiad gan y Llywodraeth, gan gynnwys grantiau: - Safonau Ysgolion, Tegwch, Diwygio a Cymraeg 2050. Cadarnhawyd bod cynnydd o oddeutu 9.4% yng nghyfanswm y grantiau rhwng 2024/25 a 2025/26 sydd ychydig yn uwch na chyfraddau chwyddiant presennol. Eglurwyd na fydd nad ydi y grant Tegwch yn cynnwys Grant Datblygu Disgyblion ar y pwynt yma. Ymhelaethwyd bod y grant Safonau Ysgolion yn gynnydd o £245,292 o’r arian a ddarparwyd yn 2024/25 a fydd yn mynd yn uniongyrchol i’r ysgolion. Adroddwyd bod y grant Tegwch yn cael ei ddyrannu i’r Adran ac yn gosod cyfyngiadau ar sut gall yr arian gael ei wario er mwyn cydymffurfio â thelerau’r grant.

Manylwyd ar y grant Diwygio sydd yn darparu arian grant ‘Darpariaeth ADY’. Manylwyd bod cyfanswm y dyraniad grant yn llai na’r hyn a dderbyniwyd yn 2024/25 ond ei fod yn lleihad bychan.

Tynnwyd sylw at y prif Grant Datblygu Disgyblion a oedd yn gyfanswm o £2,827,850 yn ystod y flwyddyn ariannol 2024/25. Eglurwyd nad oes manylion wedi cael eu rhannu ar gyfer y grantiau hyn ar gyfer 2025/26 ymlaen a bod y Cyngor yn disgwyl arweiniad pellach ar gyfanswm y grantiau hyn yn y dyfodol agos.

Diolchwyd i Lywodraeth Cymru am rannu’r wybodaeth am y  ...  gweld y cofnod llawn ar gyfer eitem 8.

I godi unrhyw fater perthnasol.

Dim i’w nodi.

I gadarnhau dyddiad y cifarfod nesaf.

Cadarnhawyd bydd y cyfarfod nesaf yn cael ei gynnal ar ddyddiad ym mis Mehefin neu Orffennaf, gyda dyddiad penodol i’w gadarnhau’n fuan.